Mentale gezondheid heeft veel invloed op hoe mensen zich voelen. Het is de manier waarop mensen zich verhouden tot zichzelf en tot anderen en hoe ze omgaan met de uitdagingen in het dagelijks leven. Tegelijkertijd gaat het ook over hoe mensen de samenleving dit ervaren. Daarnaast denken we bij mentale gezondheid ook vaak aan de aan- of afwezigheid van psychische klachten. Bijvoorbeeld somberheid, angst of stress. Mentale gezondheid kan niet los gezien worden van wat mensen meemaken en hoe ze leven. Met name onder jongeren is de laatste jaren een negatieve trend te zien als het gaat om de mentale gezondheid.
Laatst bijgewerkt op: 2 oktober 2025
Meer eenzaamheid onder Groningers dan gemiddeld
Sociaal contact is belangrijk voor het welzijn van mensen. Mensen zijn gelukkiger en tevredener als ze regelmatig contact hebben met familie, vrienden, buren en goede kennissen. Sociale contacten dragen bij aan het geluk van mensen en kunnen hulp en ondersteuning bieden bij gezondheidsproblemen. Anderzijds kan eenzaamheid negatieve gevolgen hebben voor iemands gezondheid en welzijn.
In 2023 had 69% van de Groningers minimaal één keer in de week contact met familie, vrienden of buren, dat is vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde (71%). Wel scoort Groningen het laagst van alle provincies. Tussen 2013 en 2023 is het aandeel mensen dat wekelijks één contactmoment of meer heeft met familie, vrienden of buren in Groningen gedaald van 73% naar 69%. Deze dalende trend, die in mindere mate ook landelijk zichtbaar is, zette tijdens en ook na de coronapandemie in dezelfde lijn door.
In de gemeente Westerkwartier ligt het aantal mensen dat in ieder geval één keer per week contact heeft het laagst (65%).
Eenzaamheid wordt gedefinieerd als het subjectieve ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde relaties. Mensen die minder dan één keer per week contact hebben met zowel hun familie, vrienden als buren zijn vaker sterk eenzaam dan mensen die minstens wekelijks contact hebben. Het aandeel mensen dat zich enigszins tot (zeer) sterk eenzaam voelt, ligt in de provincie Groningen op 48% (landelijk 46%). Dit geldt zowel voor de 18- tot 65-jarigen als de 65-plussers. Onder de 18- tot 65-jarigen zien we een stijgende lijn hierin, van 35% in 2012 naar 48% in 2024. Voor ouderen zien we in de provincie Groningen de laatste paar jaar juist weer een lichte daling in het percentage mensen dat zich enigszins tot (zeer) sterk eenzaam voelt.
In de provincie Groningen lijkt eenzaamheid onder alle leeftijden iets meer voor te komen dan gemiddeld in Nederland. Verder zien we binnen de provincie Groningen dat in de gemeenten Oldambt en Pekela de meeste mensen enigszins tot (zeer) sterk eenzaam zijn. In de gemeente Westerkwartier is men het minst eenzaam.
Eenzaamheid onder jongeren blijft hoog
Veel jongeren in Nederland voelen zich eenzaam. In Nederland voelt bijna één op de drie jongeren en jongvolwassenen zich in de afgelopen weken soms tot altijd eenzaam, en één op de tien zelfs vaak tot altijd. In de provincie Groningen liggen deze percentages iets hoger. De afgelopen jaren nam de sterke eenzaamheid (vaak tot altijd eenzaam) onder jongeren in Groningen iets toe. De coronapandemie had veel invloed op de ervaren eenzaamheid onder jongeren. Met name de emotionele eenzaamheid (het missen van een hechte band) nam door de coronacrisis duidelijk toe onder jongeren.
Het percentage jongeren dat zich in de afgelopen weken soms tot altijd eenzaam voelde, varieert in de provincie Groningen sterk: van 20% in gemeente Westerwolde tot 34% in de gemeenten Groningen en Midden-Groningen.
65-plussers ervaren minder stress
Stress heeft een grote invloed op hoe iemand zich voelt. Het langdurig ervaren van stress is slecht voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid. In Groningen geeft 21% van de inwoners aan dat zij (heel) veel stress hebben ervaren de afgelopen vier weken. Dit is 1% meer dan gemiddeld in Nederland. Onder de groep 65 jaar en ouder ervaart men aanzienlijk minder stress (8%) dan onder de groep 18- tot 65-jarigen (26%). Een mogelijke oorzaak hiervan is dat ouderen minder stress hebben door werk, relatie of kinderen. Tussen 2022 en 2024 zien we een minder sterke stijging van het percentage volwassenen in de provincie Groningen dat (heel) veel stress heeft ervaren in de afgelopen vier weken dan eerdere jaren.
Als we kijken naar de verschillen tussen de Groningse gemeenten dan valt op dat er in de gemeente Groningen de meeste mensen zijn die (heel) veel stress hebben ervaren de afgelopen tijd (25%). In de gemeenten Westerkwartier en Westerwolde ligt dit percentage relatief een stuk lager (16%).
Toegenomen risico op angst of depressie in provincie Groningen
In de provincie Groningen heeft 8% van de inwoners in 2024 een hoog risico op een angststoornis* of depressie, landelijk is dit 9%. Dit is een toename ten opzichte van 2020, toen dit percentage in zowel de provincie Groningen als landelijk nog op 6% lag. Binnen de provincie Groningen is het percentage volwassenen met een hoog risico op een angststoornis of depressie vooral hoog in de gemeenten Stadskanaal, Eemsdelta, Groningen en Midden-Groningen (9%). In de gemeente Westerkwartier ligt het percentage een stuk lager dan gemiddeld in de provincie Groningen, namelijk op 5%.
In tegenstelling tot de meeste chronische aandoeningen doen psychische gezondheidsproblemen, zoals angst en depressie, zich vaak tijdens de tienerjaren en jongvolwassenheid voor. De coronapandemie zorgde ervoor dat de psychische klachten bij deze leeftijdsgroepen verder zijn uitvergroot. Zo is er een stijging te zien onder de groep 18- tot 65-jarigen dat een hoog risico loopt op een angststoornis of depressie. Onder 65-plussers zien we deze stijging niet en is er landelijk zelfs weer een daling te zien ten opzichte van 2022. Uit een uitvraag onder het Jeugdpanel in Drenthe en Groningen in 2024 blijkt dat 33% van de jongeren van 12 tot 18 jaar zelf last heeft (gehad) van mentale problemen. Dit zijn vaker meisjes (43%) dan jongens (24%).
*gebaseerd op een veelgebruikte vragenlijst voor de screening op angst en depressie
