Informele zorg

Informele zorg en initiatieven

Informele zorg omvat alle hulp aan mensen met uiteenlopende gezondheidsproblemen die niet wordt gegeven in het kader van een beroep. Hierbij gaat het zowel om hulp die mensen aan elkaar geven vanwege de onderlinge band die zij hebben (mantelzorg), om vrijwilligerswerk op het terrein van zorg en ondersteuning als om inwonersinitiatieven op dit gebied. Veel mantelzorgers en vrijwilligers ontlenen voldoening aan hun inzet. Voorkomen van overbelasting van de mantelzorg is een belangrijk aandachtspunt voor beleidsmakers en professionals in zorg en ondersteuning. Hier leest u meer over de feiten en cijfers met betrekking tot mantelzorg, vrijwilligerswerk en inwonerinitiatieven gericht op zorg.

Mantelzorg

Mantelzorgers geven hulp en zorg aan familie, buren of vrienden. Omdat bijna iedereen wel eens iets doet voor een ander is afgesproken dat iemand mantelzorger is als hij 8 uur of meer per week zorg verleent òf minder dan 8 uur per week maar dan wel voor een periode langer dan 3 maanden. Volgens deze definitie was in 2016 13,4% van de Groningers mantelzorger. Dit is iets lager dan het landelijk gemiddelde van 14,2% (in 2016). In de (voormalig) gemeenten Winsum en Bedum wordt relatief veel mantelzorg gegeven. In de gemeente Groningen wordt beduidend minder mantelzorg gegeven.

De meeste mensen die mantelzorg geven vallen in de oudere leeftijdsgroepen. Dit is volgens verwachting, omdat mensen van boven de 50 vaker te maken krijgen met zieke (schoon) ouders en/of partners. Wat niet volgens verwachting is, is dat volgens ditzelfde onderzoek evenveel mannen als vrouwen mantelzorg verlenen. Dat er meer mantelzorg op het platteland dan in de stad gegeven wordt kan voor een deel door leeftijd verklaard worden. De bevolking op het platteland is namelijk ouder waardoor er vaker mantelzorg gegeven zal moeten worden. Een andere verklaring voor dit verschil is dat mensen op het platteland elkaar beter kennen waardoor ze sneller geneigd zijn elkaar te helpen, maar sterk bewijs hiervoor is niet direct voorhanden (Movisie, 2014).

Het grootste deel van de mantelzorgers geeft aan dat zij hun werk (vrijwel) nooit als intensief ervaren. In Groningen is sinds 2016 een dalende trend te zien van het aantal mensen dat het werk als mantelzorger als intensief ervaart (21% in 2016 naar 13% in 2018). Hiermee zit het percentage in 2018 ook onder het landelijk gemiddelde.

Vrijwilligerswerk

Vrijwilligerswerk zorgt ervoor dat veel mensen de hulp en ondersteuning kunnen krijgen die ze nodig hebben. Daarnaast geeft het doen van vrijwilligerswerk ook veel voldoening en een gevoel van deelnemen aan de samenleving. Van de leden van het Groninger Panel doet in 2017 43 procent van de leden vrijwilligerswerk. Omgerekend naar de totale Groningse bevolking zijn het ruim 205 duizend personen die vrijwillig actief zijn. Uit de resultaten blijkt dat 30% van de leden op dit moment geen vrijwilligerswerk doet maar dat vroeger wel heeft gedaan. Ongeveer een kwart van de leden van het Groninger Panel heeft nog nooit vrijwilligerswerk gedaan.

De inzet van vrijwilligers is bovengemiddeld onder 65-74 jarigen en onder inwoners van het platteland. Ook valt op dat het overgrote deel van de vrijwilligers een hoog opleidingsniveau heeft (60%). Als we kijken naar de sectoren waarin vrijwilligerswerk wordt gedaan dan zien we dat de meeste vrijwilligers zich inzetten voor een sportvereniging of de kerk/moskee/levensbeschouwelijke groepering. Groningers doen het minst vaak vrijwilligerswerk bij vakbonden en organisaties op het gebied van wonen en huurdersbelangen.

Inwonerinitiatieven

Door de veranderde wet- en regelgeving voor de zorg in 2015 is de rol van de overheid kleiner geworden en die van de inwoner groter. Mensen moeten dingen vaker zelf doen en met hulp van het netwerk voorzien in de behoefte aan ondersteuning. Dit vormt de achtergrond voor de opkomst van inwonerinitiatieven in de provincie. Sommige initiatieven bieden vooral ontmoetingsactiviteiten, andere stellen onderlinge (praktische) hulp centraal. Daarnaast zijn er initiatieven die nadrukkelijk een aanvulling op of alternatief voor de reguliere formele zorg willen zijn.

Op onderstaande kaart zijn de initiatieven die we in april 2020 kunnen vinden per postcode weergegeven. Hierbij houden we een relatief brede definitie van het begrip ‘zorg’ aan. In de kaart maken we onderscheid tussen drie categorieën, namelijk initiatieven gericht op ontmoeting, initiatieven gericht op informele hulp/zorg en initiatieven die zich richten op het vernieuwen/vervangen/aanvullen van het reguliere zorgaanbod (en/of wonen).
Eventuele ontbrekende bewonersinitiatieven kunnen worden toegevoegd.

 

Medewerker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Simone Barends

adviseur/onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Zorg

Is dementiezorg in Groningen toegankelijk en vindbaar?

Zorg

Groninger Zorgkaart gelanceerd

Brede Welvaart

Eerste cijfers Sport en Bewegen in Groningen

Sport en Bewegen staat hoog op de politieke agenda in Groningen en in de landelijke politiek. De samenleving is sterk in ontwikkeling en dit raakt natuurlijk ook de sport in Groningen. Vergrijzing, ontgroening, verstedelijking, technologische ontwikkelingen, digitalisering, globalisering en klimaatvraagstukken beïnvloeden hoe er naar sport gekeken

Zorg

Meer inzichten over Wonen en Zorg in Groningen

Hoe kijken de inwoners uit Groningen aan tegen langer thuis wonen? En wat zijn hun woonwensen voor wanneer zij ouder worden? Zijn er voorkeuren voor bepaalde woonzorgvormen?  De vergrijzing stelt de regio voor grote opgaven de komende decennia. Het aantal ouderen verdubbelt tot 2040 en deze ‘nieuwe’ generatie ouderen wil zo lang mogelijk ze

Zorg

Nieuwe Zorgkaart Groningen vergroot zicht op het Groninger zorglandschap

Goede bereikbare en beschikbare zorg is van groot belang voor de  inwoners van Groningen. Om meer zicht te bieden op het zorglandschap ontwikkelde Sociaal Planbureau Groningen, in opdracht van de provincie Groningen, de Zorgkaart Groningen. De Zorgkaart Groningen bundelt voor het eerst op één plek informatie over de bereikbaarheid, beschikbaarhe

Publicaties

Armoede

Rapport Zoektocht naar Zekerheid

Aardbevingen

Feitenblad Het Hogeland, De stem van de inwoners, gemeenteraadsverkiezingen 2022

Brede Welvaart

Rapport Gronings Welzijn - Wat bepaalt het persoonlijk welzijn van Groningers?