Waarom blijven mensen wonen waar ze wonen?

Geschreven op 16 december 2025

“Hoe zorg je ervoor dat jongeren graag in jouw regio willen blijven wonen of dat ze er naartoe terugkeren?”

Onze collega Jonne Thomassen, data-analist en onderzoeker, promoveerde onlangs aan de Rijksuniversiteit Groningen op de vraag die vaak onderbelicht blijft: waarom blijven mensen wonen waar ze wonen?

“Hoe zorg je ervoor dat jongeren graag in jouw regio willen blijven wonen of dat ze er naartoe terugkeren?”

Onderzoek richt zich vaak op de vraag waarom mensen verhuizen. In haar proefschrift The roles of family and friends in staying and immobility draait Jonne deze vraag om: waarom blijven mensen? Juist voor lokale overheden en beleidsmakers is dat een relevante invalshoek. Want hoe zorg je ervoor dat jongeren zich blijvend verbonden voelen met hun regio, of na verloop van tijd terugkeren?

Promotieonderzoek met internationale data

Op donderdag 13 november promoveerde Jonne in het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen. Op basis van een vragenlijst in Spanje, interviews met afgestudeerden in Maastricht, en bevolkingsdata uit Zweden verdedigde ze haar bevinding dat 'blijven' lang niet alleen een persoonlijke keuze is, maar ook sterk wordt beïnvloed door de mensen om ons heen, zoals familie en vrienden.

Spanje: familie en vrienden maken verhuizen lastig

In Spanje werden “familie en vrienden” het vaakst genoemd als antwoord op de vraag: wat maakt verhuizen moeilijk? Andere redenen waren 'gehecht zijn aan de omgeving', 'financiële kosten' en 'werk'. Vrouwen en mensen die dicht bij hun sociale netwerk woonden noemden familie en vrienden vaker, terwijl dit door ouderen juist minder vaak werd genoemd.

Maastricht: blijven is een actieve afweging

Interviews met universitaire afgestudeerden in Maastricht lieten zien dat ‘blijven’ niet simpelweg voortkomt uit “niets doen”. Velen hadden hun beslissing in de loop van de tijd heroverwogen. Familie en vrienden fungeerden niet alleen als motief om te blijven, maar ook als adviseurs, rolmodellen of hulpbron— bijvoorbeeld door te helpen zoeken naar huisvesting of tijdelijke huisvesting of werk.

Zweden: lokale wortels en inkomen

Zweedse registerdata lieten zien dat jongvolwassenen vaker in hun geboorteplaats blijven wonen—of ernaartoe terugkeren—wanneer dit ook de geboorteplaats is van ouders of grootouders. Deze lokale ‘wortels’ bleken ook van belang voor hun inkomen: dichtbij ouders wonen hangt samen met een lager besteedbaar inkomen op 30-jarige leeftijd, terwijl wonen in een gebied dat ook de geboorteplaats is van (groot)ouders juist samenhangt met een hoger inkomen.

Relevantie voor beleid: jongeren behouden en laten terugkeren

Al met al vormen onze banden met familie en vrienden dus een cruciale context voor waar we wonen of zouden willen wonen in de toekomst—een inzicht dat onder andere beleidsmakers kan helpen om jongeren en jongvolwassenen beter te behouden of terug te laten keren naar regio’s met hoge uitstroom.