Nieuwe feitenbladen brede welvaart bieden gemeenten basis voor beleidskeuzes
Geschreven op 25 maart 2026
“De feitenbladen zijn bedoeld als een gedeelde feitenbasis aan het begin van een nieuwe bestuursperiode.”
Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen heeft Sociaal Planbureau Groningen voor alle 10 Groningse gemeenten nieuwe feitenbladen over brede welvaart ontwikkeld. De feitenbladen bieden gemeenteraadsleden, bestuurders en beleidsmakers een compact en samenhangend overzicht van hoe het met de brede welvaart in hun gemeente gaat en hoe deze zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld op sociaal, economisch en ruimtelijk terrein.
De feitenbladen zijn bedoeld als een gedeelde feitenbasis aan het begin van een nieuwe bestuursperiode. Daarom worden ze aangeboden aan alle nieuwe raadsleden in de Groningse gemeenten. Ze geven inzicht in waar het goed gaat, waar zorgen ontstaan en welke ontwikkelingen richting de toekomst zichtbaar zijn.
Naast de feitenbladen biedt Sociaal Planbureau Groningen ook een online interactief dashboard waarin de gegevens per gemeente verder verkend kunnen worden.
Trends en verschillen tussen gemeenten
Hoewel de situatie per gemeente verschilt, zijn er enkele ontwikkelingen die in veel gemeenten terugkomen. De provincie Groningen staat voor belangrijkste demografische en sociaal economische uitdagingen. Zo neemt de druk op zorg en voorzieningen toe door vergrijzing en ontgroening, terwijl in delen van de provincie de sociaaleconomische positie kwetsbaar blijft. Daarnaast nemen mentale belasting en gevoelens van eenzaamheid toe. Ook bestaan er in sommige gebieden zorgen over leefbaarheid, natuur en klimaat.
Tegelijk beoordelen veel inwoners hun leven positief: een grote meerderheid geeft het eigen leven een ruime voldoende. Toch profiteren niet alle inwoners in gelijke mate van de brede welvaart. Met name inwoners met een lagere sociaaleconomische positie zijn op meerdere gebieden minder weerbaar. Zij leven gemiddeld korter in goede gezondheid, ervaren vaker financiële onzekerheid en beschikken over minder mogelijkheden om terug te vallen op een sociaal of financieel vangnet.
Betekenis voor beleid
De feitenbladen laten zien hoe ontwikkelingen samenhangen en hoe deze zich over meerdere jaren hebben ontwikkeld. Daarmee helpen ze gemeenten om verder te kijken dan de korte termijn en actuele vraagstukken in een bredere context te plaatsen. Brede welvaart kan daarmee dienen als kader om beleidsvraagstukken in samenhang te bekijken en afwegingen expliciet te maken. Bijvoorbeeld bij keuzes rond wonen, leefbaarheid, sociale netwerken of het voorkomen dat problemen zich opstapelen bij kwetsbare groepen.
De inzichten uit de feitenbladen vormen daarmee een vertrekpunt voor gesprek en reflectie: wat betekenen deze ontwikkelingen voor de toekomst van de gemeente, en welke keuzes horen daarbij?
Ondersteuning bij beleid en praktijk
Sociaal Planbureau Groningen ondersteunt gemeenten en gemeenteraden bij het werken met brede welvaart. Bijvoorbeeld via een College Tour Brede Welvaart, een werksessie met de gemeenteraad of een gemeentelijke scan. Bekijk onze folder met het aanbod.
