Criminaliteitscijfers dalen al jaren

23 mei 2018

Sinds het begin van deze eeuw daalt de geregistreerde criminaliteit in Nederland. Op het hoogtepunt, in 2001 en 2002, registreerde de politie voor elke duizend inwoners 93 misdrijven. In 2017 ging het nog maar om 49 misdrijven per duizend inwoners. De meeste misdrijven zijn vermogensdelicten, zoals diefstal en inbraak. In de provincie Groningen zien we eenzelfde trend; het aantal misdrijven per 1.000 inwoners daalde van 66 in 2010 tot 43 in 2017.

Onlangs presenteerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) langetermijnontwikkelingen in de criminaliteit (1948-2017). Het is voor het eerst dat het CBS de ontwikkelingen in de criminaliteit over zo’n lange periode in kaart heeft gebracht. In het artikel ‘Het mysterie van de verdwenen criminaliteit’ (CBS, 2018) komen mogelijke verklaringen voor de op- en neergang van het aantal misdrijven aan de orde.

Mogelijke invloeden golfbewegingen criminaliteit

Volgens het CBS hebben maatschappelijke ontwikkelingen in West-Europa eraan bijgedragen dat het aantal geregistreerde misdaden is gedaald. Oorzaken als de opkomst en ondergang van drugsgerelateerd geweld en de bereidheid om aangifte te doen zouden meespelen. Een eenduidige verklaring voor de golfbewegingen in de criminaliteit is volgens het CBS lastig te geven.

Ondanks het feit dat er geen duidelijke oorzaak gevonden kan worden voor de trend, blijken bepaalde aspecten wel van invloed te zijn geweest op bijvoorbeeld de stijging en daling van het aantal misdaden. Zo lijkt de opkomst van de spelcomputer en de smartphone bij te dragen aan lagere criminaliteitscijfers. Kinderen van twaalf tot vijftien jaar hangen daardoor minder rond op straat en zouden zo ook minder vatbaar zijn voor criminele activiteiten. Ook het dalende aantal voortijdige schoolverlaters kan een rol spelen in de vermindering van het aantal geregistreerde misdrijven.

Jeugdcriminaliteit in Groningen

Ook in Groningen zien we deze dalende trend in criminaliteitscijfers. De geregistreerde jeugdcriminaliteit in Groningen is in de afgelopen tien jaar fors afgenomen (-65%). Uit gezamenlijk onderzoek in 2017 door het Sociaal Planbureau Groningen, Trendbureau Drenthe en het Fries Sociaal Planbureau blijkt dat deze daling terug te zien is bij de andere organisaties die samenwerken in de jeugdstrafrechtketen. Zo daalde de instroom van het aantal jeugdzaken bij het Openbaar Ministerie en nam het aantal strafonderzoeken van de Raad voor de Kinderbescherming in de afgelopen jaren af.

>> naar de publicatie: Jeugdcriminaliteit Noord-Nederland in kaart

Nieuw soort misdaad onder jongeren

De keerzijde van de opkomst van de smartphone en computer is dat cybercriminaliteit onder jongeren lijkt toe te nemen. Daarvan wordt nog maar weinig aangifte gedaan, ook omdat mensen soms niet eens weten dat ze slachtoffer zijn. In een landelijke enquête over zelfgerapporteerd daderschap (WODC, 2016) geeft drie op de tien jongeren toe zich wel eens schuldig te maken aan cybercrime. Om een goed beeld te krijgen van deze vorm van criminaliteit is het belangrijk om de aangiften en de aangiftebereidheid rond cybercrime in de gaten te houden. Samenwerking tussen verschillende instanties is daarbij van belang.

Bronnen: