Veiligheid van vrouwen in Groningen

Geschreven op 2 maart 2026

“Hoe is het gesteld met de veiligheid van vrouwen in Groningen?”

Veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte staat hoog op de maatschappelijke en politieke agenda. Veel vrouwen in Nederland voelen zich weleens onveilig op straat, vermijden bepaalde plekken en passen hun gedrag aan door om te lopen of om te fietsen. Recente ernstige gebeurtenissen brachten duizenden mensen op de been onder het motto ‘Wij eisen de nacht op’. Maar hoe veilig voelen vrouwen zich in Groningen?

Geweld tegen vrouwen in Nederland

Geweld tegen vrouwen kent veel vormen: femicide, fysiek geweld, seksueel geweld (waaronder verkrachting en seksuele intimidatie), psychisch geweld, stalking, eergerelateerd geweld en economisch geweld. Organisaties als Women Inc. en College voor de Rechten van de Mens benoemen dat het huidige veiligheidssysteem nog belangrijke hiaten kent als het gaat om de bescherming van vrouwen.

De cijfers onderstrepen de ernst van het probleem:

• In 2024 kwamen 44 vrouwen om door moord of doodslag. In 91% van deze zaken was de dader een man en in 80% vond het geweld binnenshuis plaats. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden en cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
• 28,6% van de vrouwen in Nederland heeft ooit seksueel geweld meegemaakt. 41,2% heeft in haar leven te maken gehad met (de dreiging van) fysiek en/of seksueel geweld. 16,7% maakte (dreiging van) seksueel of fysiek geweld door een intieme partner mee. Deze cijfers komen uit onderzoek van Eurostat.
• 6,9% van de vrouwen van 16 jaar en ouder kreeg in de 12 maanden voorafgaand aan de meting te maken met psychisch geweld, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek.
• 43% van de vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld, ervaart ook economisch geweld, zoals financiële controle of afhankelijkheid (Huiselijkgeweld.nl).

In vergelijking met andere Europese landen scoort Nederland gemiddeld tot hoog als het gaat om (de dreiging van) fysiek of seksueel geweld tegen vrouwen. In Nederland maakt 41,2% van de vrouwen ooit (dreiging van) fysiek of seksueel geweld mee. Dat is hoger dan in bijvoorbeeld  Duitsland (25,6%) en België (29,1%) (Eurostat).

Figuur 1. Percentage vrouwen dat ooit (dreiging van) fysiek of seksueel geweld heeft ervaren (Eurostat)

Veiligheid van vrouwen in Groningen

Uit cijfers van het Groninger Panel van Sociaal Planbureau Groningen blijkt dat vrouwen in de provincie Groningen zich vaker onveilig voelen dan mannen (Figuur 2). Eén op de vijf vrouwen (21%) voelt zich in het algemeen weleens onveilig, tegenover één op de acht mannen (13%).

Figuur 2. Percentage mannen en vrouwen dat zich ‘in het algemeen’ weleens onveilig voelt (Groninger Panel, 2024)

Als we kijken naar de Groningse gemeenten afzonderlijk, dan zien we dat het percentage vrouwen dat zich weleens onveilig voelt het hoogste is in Oldambt (29%) en het laagste in Westerwolde (15%) (Figuur 3). In de gemeente Groningen voelt een kwart (25%) van de vrouwen zich in het algemeen weleens onveilig.

Veel gemeenten hebben bovendien geen volledig overzicht van plekken waar vrouwen zich onveilig voelen, zo blijkt uit onderzoek van Pointer. Daardoor ontbreekt gerichte informatie om beleid effectief in te zetten.

Figuur 3. Percentage vrouwen dat zich ‘in het algemeen’ weleens onveilig voelt, per gemeente (Groninger Panel, 2024)

De gemeenten Pekela, Stadskanaal en Veendam zijn in deze figuur samengenomen in een gecombineerd gemiddelde van deze drie gemeenten. Dit is noodzakelijk vanwege een lage respons per afzonderlijke gemeente.

Opvallend is dat vrouwen, ondanks het feit dat zij zich vaker onveilig voelen dan mannen, hun leven gemiddeld even hoog beoordelen. Zowel mannen als vrouwen geven hun leven een 7,8 (Groninger panel, 2024).

Waarom voelen vrouwen zich vaker onveilig?

Dat vrouwen zich vaker onveilig voelen dan mannen heeft meerdere oorzaken. Al op jonge leeftijd leren meisjes dat zij voorzichtig en alert moeten zijn, bijvoorbeeld door niet alleen in het donker te fietsen. Daarnaast zijn vrouwen gemiddeld fysiek minder sterk dan mannen, wat hen kwetsbaarder kan maken in bepaalde situaties.

Bovendien zijn vrouwen vaker slachtoffer van huiselijk geweld, seksueel geweld en zedenmisdrijven. Ook straatintimidatie, subtiele opmerkingen of ongewenst gedrag dragen bij aan een gevoel van onveiligheid in de openbare ruimte. Deze ervaringen stapelen zich op en beïnvloeden hoe vrouwen zich bewegen en gedragen in het dagelijks leven.