Gezondheidsvaardigheden

Informatie over zorg, wet- en regelgeving is vaak complex en veel mensen vinden hierin lastig hun weg. In Groningen heeft een op de drie mensen lage gezondheidsvaardigheden, dit betekent dat ze moeite hebben met het begrijpen en toepassen van informatie over hun gezondheid. Mensen met lage gezondheidsvaardigheden hebben vaker gezondheidsproblemen en maken meer gebruik van zorg.

Het Sociaal Planbureau Groningen vroeg Groninger Panelleden van 50 jaar en ouder welke zorg en ondersteuning zij nodig hebben om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen. In het onderzoek kijken we specifiek naar senioren met lage gezondheidsvaardigheden en naar ouderen in de leeftijd 75-plus omdat zij een hoger risico hebben op gezondheidsproblemen.

In het kort

In meerderheid zijn de senioren positief over hun gezondheid en over langer zelfstandig blijven wonen.

  • In het afgelopen jaar bezocht een grote meerderheid de huisarts en ruim de helft de medisch specialist en/of het ziekenhuis.
  • Ruim de helft van de senioren is bereid om verschillende e-health toepassingen te gebruiken.

 

Meer aandacht is nodig voor senioren met lage gezondheidsvaardigheden en in de leeftijd 75-plus.

  • Mensen hebben vaker lage gezondheidsvaardigheden als ze ouder worden.
  • Ze beoordelen hun gezondheid minder positief en ervaren vaker lichamelijke beperkingen.
  • Ze bezoeken vaker de huisarts of medisch specialist en krijgen vaker mantelzorg en zijn minder bereid om e-health toepassingen te gebruiken.

Een op de drie Groningers heeft lage gezondheidsvaardigheden

Van de senioren in het Groninger panel heeft 28% lage functionele gezondheidsvaardigheden (mensen hebben moeite met lezen en schrijven, rekenen en zoeken van informatie op internet). Dit percentage loopt op naar 33% in de leeftijd 75-plus.

Van de senioren heeft 27% lage interactieve gezondheidsvaardigheden (mensen hebben moeite met het toepassen, reflecteren op en het communiceren over informatie in relatie tot hun gezondheid). In de leeftijd 75-plus heeft 42% van de senioren lage gezondheidsvaardigheden. Deze percentages zijn vergelijkbaar met ander Nederlands onderzoek.

Waarom is aandacht voor gezondheidsvaardigheden belangrijk?

Gezondheidsvaardigheden worden wereldwijd gezien als één van de belangrijkste determinanten van gezondheid en sociaal economische gezondheidsverschillen.

Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden:

  • hebben meer moeite om hun weg te vinden binnen de zorg;
  • zijn minder goed in staat om zelf thuis om te gaan met gezondheid en ziekte;
  • vinden het moeilijker om in een consult met een zorgverlener een actieve gesprekspartner te zijn;
  • maken meer gebruik van zorg;
  • hebben over het algemeen slechtere gezondheidsuitkomsten en gaan eerder dood.

(Bron: www.nivel.nl)

Wat kunnen we hier aan doen?

Om de gevolgen van lage gezondheidsvaardigheden terug te dringen is het belangrijk om zowel de vaardigheden van individuele mensen te vergroten als de zorg anders in te richten en communicatie te vereenvoudigen. Activiteiten gericht op beperkte gezondheidsvaardigheden kunnen onderverdeeld worden in drie brede categorieën:

  1. We kunnen schriftelijke, mondelinge en digitale gezondheidsinformatie eenvoudiger en toegankelijker maken.
  2. We kunnen voorlichting geven aan professionals en organisaties over hoe zij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden beter kunnen ondersteunen en hun vaardigheden verbeteren;
  3. We kunnen het aanbod aan zorg- en ondersteuning meer op maat inrichten zodat het ook aansluit bij de wensen en mogelijkheden van mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden.

(Bron: www.nivel.nl)