Ambulancezorg

In spoedgevallen kan het van levensbelang zijn dat de ambulance snel ter plaatse is. In hoeverre wordt voldaan aan de norm die hiervoor geldt? 

In het kort

  • Ambulancezorg Groningen heeft in 2016 23.725 opdrachten uitgevoerd met een A1-urgentie en 11.650 met een A2-urgentie. In vergelijking met 2015 is sprake van een toename van 7% (A1) en 8% (A2).
  • In 2016 lukte het in 94% van de gevallen waarin de ambulance binnen 15 minuten ter plaatse moest zijn (A1-urgentie) om de responstijdnorm A1 te halen. In 2015 gold dat voor 95% van de A1-opdrachten.
  • In twee gemeenten werd in 2016 bij minder dan 85% van de A1-ritten de responstijdnorm A1 gehaald, nl. Zuidhorn en Eemsmond.

Toelichting op A1- en A2-urgentie

Van A1-urgentie is sprake als de ambulance met spoed – met optische en geluidsignalen – binnen 15 minuten ter plaatse moet zijn. Het gaat daarbij om de responstijd. Deze bestaat uit meldtijd (max. 2 minuten), uitruktijd (max. 1 minuut) en aanrijtijd (max. 12 minuten).
A2-urgentie betekent dat de ambulance met gepaste spoed dient te vertrekken en binnen 30 minuten ter plaatse dient te zijn. De ambulance mag hierbij in principe geen optische en geluidssignalen gebruiken.
Het aantal opdrachten met A1- en A2-urgentie is tussen 2009 en 2015 toegenomen met respectievelijk 30% en 40%.

Achtergronden van de groei van de ambulancezorg

Niet alleen in de provincie Groningen, ook landelijk neemt het aantal spoedeisende inzetten van zowel A1- als A2-ritten toe, met gemiddeld 4,2% per jaar (RIVM, 2015). Er zijn grote verschillen tussen regio’s; in niet-stedelijk gebied is de groei groter. Bijna de helft van de groei is toe te schrijven aan de vergrijzing. Daarbij speelt de ontwikkeling mee dat ouderen steeds langer op zichzelf blijven wonen. Mogelijk kan een deel van de stijging verklaard worden door een toename van het aantal 112 meldingen door de algemene bekendheid van het  telefoonnummer en het toegenomen gebruik van de mobiele telefoon. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat ambulances vaker spoedritten uitvoeren die achteraf gezien niet nodig waren (Smits et al, 2014; RIVM, 2015).

De ambulance komt minder vaak op tijd

Het aantal A1-opdrachten van Ambulancezorg Groningen dat niet voldoet aan de 15 minuten norm is in vergelijking met 2009 gestegen. Het percentage schommelde sinds 2011 rond de 5%, maar is nu terug op het niveau van 2010 (6%). Dit betekent dat de ambulance met spoed in 94% van de gevallen op tijd kwam.

 

Met name bij gemeenten die aan de provinciegrens liggen kan het werkelijke percentage A1-ritten buiten de norm hoger of lager liggen. In de cijfers die we hier presenteren zijn namelijk alleen de cijfers opgenomen van Ambulancezorg Groningen. Doordat de Meldkamer Ambulancezorg Noord Nederland (MkANN) in Drachten voor de drie noordelijke provincies werkt, verlenen in de praktijk ook UMCG Ambulancezorg en Kijlstra Ambulancezorg Fryslân hulp in de provincie Groningen en omgekeerd. Voor A1 ritten wordt door de MkANN namelijk altijd de dichtstbijzijnde vrije ambulance ingezet, ongeacht uit welke regio deze afkomstig is. Hiervan profiteren vooraf gemeenten die langs de provinciegrens liggen en gemeenten met een grote zorginstelling binnen hun grenzen (als daar na aflevering van een patiënt een ambulance beschikbaar komt). In de cijfers die we hier presenteren zijn alleen de ritten door Ambulancezorg Groningen verwerkt.  

Onderstaande kaart laat zien dat het percentage A1-opdrachten dat de tijdnorm overschrijdt in de gemeenten Vlagtwedde, Winsum, Loppersum, Ten Boer, Eemsmond en Zuidhorn relatief hoog was (10% of meer). Vooral in het Westerkwartier is het percentage ‘buiten de norm’ in 2016 veel lager dan in 2009. Deze verbetering is het gevolg van de toegenomen paraatheid bij de ambulancepost in Niebert. Tot begin 2015 was daar alleen sprake van slaapdiensten, inmiddels is het een 24-uurs parate post.

Bronnen

  • Ambulance Zorg Groningen (2017), Samen beter; jaarverslag 2016.
  • RIVM (2015), Trendanalyse spoedeisende ambulancezorg.
  • Smits M, et al., Spoedritten ambulance vaak eerstelijnszorg, in: NTVG (2014; 158).

Meer informatie

Jeroen Kuiper

jeroen.kuiper@ggd.groningen.nl

Marian Feitsma

m.feitsma@sociaalplanbureaugroningen.nl

 

GGD Groningen/Sociaal Planbureau Groningen

Geactualiseerd: maart 2018

 

 

gerelateerd

medewerkers