Wonen

Woningen en woontevredenheid in Groningen

Hoe prettig het is om te wonen in een gebied, hangt onder meer af van de kwaliteit van de woningen en de woonomgeving. Woontevredenheid vormt een belangrijk aspect van de brede welvaart. Waar en hoe mensen wonen is belangrijk voor de gezondheid en voor allerlei sociale aspecten. Zo wordt het woon- en leefklimaat bepaalt door in welke buurt iemand woont en de nabijheid van voorzieningen.

In het kort

  • Groningers zijn ongeveer even tevreden over hun woning en woonomgeving als gemiddeld in Nederland. Dat is om twee redenen interessant: enerzijds vanuit de inzichten dat de aardbevingsschade de woontevredenheid negatief beïnvloedt en anderzijds vanuit het beeld dat het in Groningen zo heerlijk wonen is met veel groen, rust en ruimte. Het zijn vooral de jongvolwassenen en huurders die minder tevreden met verschillende aspecten van de woning.
  • De relatief grote afstand tot voorzieningen in Groningen hangen samen met het landelijk karakter van de provincie. Voor de meeste Groningen is het reizen voor voorzieningen geen probleem. Wel wordt het verdwijnen van voorzieningen als een van de redenen genoemd voor de achteruitgang van de leefbaarheid in de woonbuurt.

Woningvoorraad

Groningen telde 282.047 woningen op 1 januari 2020. Het aantal woningen in Groningen is sinds 2012 met 6,3% gegroeid. Groningen kent een iets kleiner aandeel koopwoningen dan gemiddeld in Nederland (54,8% tegen 57,2%). Ongeveer 45% van de woningen in Groningen is geen eigendom, maar wordt gehuurd van een woningcorporatie (29,5%) of een particuliere verhuurder (15,1%). Het aandeel particuliere huurwoningen ligt in de provincie Groningen iets hoger dan in Nederland (13,2%). De gemeenten Groningen en Appingedam hebben het hoogste aandeel huurwoningen ten opzichte van de totale woningvoorraad.

Het bezitten van een koopwoning is in Groningen minder duur dan gemiddeld in Nederland. De gemiddelde WOZ-waarde in Groningen was in 2020 €186.000, ten opzichte van €270.000 landelijk. Tussen 2011 en 2015 zagen we een daling van de WOZ-waarde van 13,5%. Van 2016 tot 2020 is er weer een aanzienlijke stijging van 20,8% te zien. Landelijk steeg de gemiddelde WOZ-waarde met 29,8% tussen 2016 en 2020. De grootste stijging is te zien in de gemeente Groningen, waar de gemiddelde WOZ-waarde in 2020 35,3% hoger lag dan in 2016.

Tevredenheid met woning

Groningers zijn erg tevreden met hun woning. De huidige woning wordt door het Groninger Panel gemiddeld met een rapportcijfer 8 gewaardeerd en ruim 80% van het Groninger Panel vindt dat ze in een aantrekkelijke woonomgeving wonen met voldoende groen. Dit is al jaren stabiel. Mensen met een koopwoning zijn vaker tevreden met hun woning dan mensen met een huurwoning. Leeftijd speelt ook een rol. Jongvolwassenen (18-34 jaar) zijn het minst tevreden over hun woning, terwijl ouderen (65-plussers) gemiddeld het hoogste cijfer geven. Slechts 4% van de Groningers is ontevreden met zijn of haar woning en geeft een rapportcijfer 5 of lager. Het hoogste gemiddelde cijfer voor de eigen woning wordt in Westerwolde gegeven, het laagste in Eemsdelta.

Volgens cijfers van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS is 85% van de Groningers tevreden met de huidige woning. Van alle provincies staat Groningen daarmee op plek 10. Dit percentage is de afgelopen jaren licht gedaald, van 86,7% in 2015 naar 84,8% in 2018. Een mogelijke verklaring voor de afname van de tevredenheid is aardbevingsschade aan de woningen. Groningers met meervoudige aardbevingsschade aan hun woning voelen zich veel minder vaak veilig in de woning dan mensen zonder schade (Postmes, 2016). Daarnaast spelen de beperkte mogelijkheden van vooral starters op de woningmarkt volgens de Rabobank hierin waarschijnlijk ook een rol.

Jongvolwassenen en huurders minder tevreden met verschillende aspecten van de woning

De onderhoudsstaat van de woning blijkt heel belangrijk voor de algehele tevredenheid met de woning, gevolgd door de waardeontwikkeling en energiezuinigheid. Vooral de impact van een (zeer) slecht onderhouden woning op de waardering van de eigen woning is groot.

Jongvolwassenen (18-34 jaar) zijn het meest ontevreden over de energiezuinigheid van de woning, terwijl zij hier meer waarde aan hechten dan oudere leeftijdsgroepen. Ook over de betaalbaarheid en onderhoudsstaat van woningen zijn jongvolwassenen minder tevreden. Ook onder huurders ligt de tevredenheid met aspecten van de woning iets lager. Vooral de waardering van de onderhoudsstaat, aantrekkelijkheid en energiezuinigheid van de woning is onder huurders lager dan bij woningeigenaren. Een gevoel van autonomie kan hierbij een rol spelen, doordat huurders afhankelijk zijn van de verhuurder voor aanpassingen en onderhoud.

Over het algemeen wonen hoogopgeleiden vaker in koopwoningen en de betere huurwoningen. Onderzoek van CBS (2015) toonde eerder al aan dat betere woningen en een hoge woontevredenheid leiden tot een hogere waardering van de eigen gezondheid, meer vertrouwen in de toekomst en een grotere tevredenheid met het leven in het algemeen. De groeiende groep hoogopgeleiden staat volgens CBS bovenaan in de welvaarts-welzijnsverdeling.

Tevredenheid met woonomgeving

Het landschap wordt gewaardeerd met een 7,9 gemiddeld. De meeste Groningers vinden dat ze in een aantrekkelijke woonomgeving wonen met voldoende groen (80%). Inwoners waarderen het groen en de rust en ruimte in de provincie (Sociaal Planbureau Groningen, 2019). Groningen is dan ook een van de minst bebouwde provincies van Nederland; 9% van de totale oppervlakte van Groningen bestaat uit bebouwde ruimte (CBS Statline, 2018). De tevredenheid met de woonomgeving wordt negatief beïnvloed door aardbevingsschade aan de woningen. Vervallen huizen in de omgeving wordt door 15% als enigszins problematisch benoemd.

 

“Ik ben bang dat de taken van onderhoud door gemeenten verzaakt wordt en er dus verpaupering optreedt”

“Een aantal perken met lelijke struiken zijn door bewoners in overleg met gemeente aangepakt en zijn bloemrijk en kleurrijk geworden.”

“Fantastisch wonen in heerlijke buurt, veel sociale contacten. Weinig zorgen, behalve aardbevingsschade”

“Heerlijk ruimtelijk wonen hier.”

 

De waardering voor het onderhoud van paden en plantsoenen hebben via de tevredenheid met de woonomgeving impact op de tevredenheid met het leven. Over het onderhoud van deze buitenvoorzieningen is een deel van de Groningers niet zo tevreden. Een kwart van de Groningers is ontevreden over het onderhoud van perken en plantsoenen en ook over het onderhoud van wandel- en fietspaden is men kritisch, voornamelijk in Eemsdelta en Oldambt.

Volgens de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS is 84% van de Groningers tevreden met de woonomgeving (het landelijk gemiddelde is 83%). De tevredenheid is sinds 2015 in Groningen licht toegenomen, wat ook de landelijke trend is. Toch geldt ook voor deze indicator dat de tevredenheid negatief wordt beïnvloed dat de aardbevingsschade aan de woningen. Het onderzoek van Gronings Perspectief wijst uit dat de woontevredenheid van mensen met enkele en meervoudige schade significant afnam in de periode 2016-2017. Bij mensen zonder schade bleef de woontevredenheid onveranderd.

Grotere afstand tot voorzieningen in Groningen dan in Nederland

De aanwezigheid en bereikbaarheid van voorzieningen worden gezien als belangrijke factoren voor de leefbaarheid van een gebied. Het is prettig voor bewoners als de voorzieningen niet al te ver weg zijn, en ze voor alle doelgroepen goed te bereiken zijn. De bereikbaarheid wordt beïnvloed door de afstand tot de voorzieningen en de mobiliteit van de inwoners.

De afstanden die Groningers naar een voorziening moeten afleggen zijn over het algemeen groter dan elders in Nederland. Dit heeft te maken met het landelijke karakter van de provincie. Voor veel voorzieningen moet worden gependeld naar het volgende dorp, het regionale centrum in de buurt, of de stad Groningen. Voor veel voorzieningen is het verschil in afstand met de rest van Nederland te overzien. Zo ligt de gemiddelde afstand naar een basisschool in Groningen op 800 meter, terwijl dat voor heel Nederland 700 meter is. Voor andere voorzieningen is het verschil in afstand groter. Zo is de gemiddelde afstand tot een HAVO/VWO school (4,5 km t.o.v. 3.3 km) en een zwembad (4,3 km t.o.v. 3,2 km) in Groningen ongeveer 1,5 keer zo groot als in de rest van Nederland. De grootste verschillen zijn te zien bij de afstand tot een belangrijk overstapstation (16,3 km t.o.v. 10,6 km) en ziekenhuizen (7.9 km t.o.v. 4,8 km).

 

Indicatoren thema wonen - Monitor Brede Welvaart Groningen

Vanuit de Regionale Monitor Brede Welvaart van CBS wordt bij het thema wonen gekeken naar vijf indicatoren, namelijk: de tevredenheid met de woonomgeving, tevredenheid met de woning, de gemiddelde afstand tot een sportterrein, de gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool en de gemiddelde afstand tot cafés en dergelijke voorzieningen.

We vullen deze indicatoren aan met gegevens over een Groningse woningvoorraad en bereikbaarheid van meerdere voorzieningen. Daarnaast bieden we aanvullende inzichten vanuit onderzoeken onder het Groninger Panel.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Marja Janssens

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Brede Welvaart

Maatschappelijke opgaven vragen om brede blik op welvaart

Brede Welvaart

Krimp nauwelijks van invloed op toekomstplannen vmbo-jongeren

Brede Welvaart

Monitor Brede Welvaart Groningen binnenkort van start

In onze alledaagse werkelijkheid staat welvaart voor veel méér dan alleen ons inkomen of het bruto binnenlands product. We kijken daarom tegenwoordig ook veel breder, namelijk naar de Brede Welvaart. Het is een nieuwe manier van kijken naar de samenleving. Integraal, met oog voor alles wat voor onze inwoners van waarde is: hoe schoon de lucht is

Brede Welvaart

Sociaal Planbureau Groningen brengt maatschappelijke waarde in beeld

Steeds meer maatschappelijke organisaties krijgen te maken met de vraag wat hun maatschappelijke waarde en impact is. Ze moeten laten zien welke impact hun activiteiten of interventies uiteindelijk hebben op inwoners en in de maatschappij. En soms moeten ze dit uitdrukken in geld. Gemeenten en andere financiers vragen daarom. Het draait niet alleen

Brede Welvaart

Meeste jongvolwassenen willen in Noorden blijven wonen

Jongvolwassenen in Groningen, Drenthe en Fryslân willen relatief vaak verhuizen, maar het liefst blijven ze in de regio wonen. Bijna twee derde van de jongvolwassenen (18-34 jaar) geeft aan binnen een straal van 5 kilometer van hun huidige woonplaats te willen blijven. Dit blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van het Sociaal Planbureau Groningen,

Publicaties

Brede Welvaart

Rapport over de verbondenheid van vmbo-jongeren in Oost-Groningen en Het Hogeland met de regio

Brede Welvaart

Terugblik webinar over woontrends in Noord-Nederland

Brede Welvaart

Feitenblad Wonen voor jongvolwassenen in Noord-Nederland