Versnellingskamers transformatie Beschermd Wonen & Opvang // Groninger gemeenten

16 januari 2018

Aanleiding

Sinds 1 januari 2015 wordt het beschermd wonen van mensen met een psychiatrische aandoening of een psychosociale achtergrond geregeld via de Wmo. Hiermee is de verantwoordelijkheid, die voorheen bij zorgkantoren lag, naar de gemeenten overgegaan. Deze transitie brengt voor gemeenten nadrukkelijk ook een transformatieopdracht met zich mee, alleen al vanwege de financiële opgave. De 23 Groninger gemeenten werken gezamenlijk aan die transformatieopdracht, waarbij de centrumgemeente Groningen de trekkersrol vervult.

Omdat bij het Beschermd Wonen deels dezelfde vraagstukken spelen als bij de Maatschappelijke Opvang pakken de gemeenten de transformatieopgaven voor beide terreinen zoveel als mogelijk in samenhang op. De kennis en opvattingen van cliënten en professionals uit het werkveld zijn voor de gemeenten van belang om de transformatieopdracht tot een goed einde te kunnen brengen.

Aanpak

Tussen april 2016 en januari 2017 hebben we in samenwerking met centrumgemeente Groningen in totaal 8 versnellingskamers* gehouden. De thema’s van deze versnellingskamers waren: Inloop GGz en Kwaliteitskader, Kostenstructuur en Inkoop BW&O. Per thema waren er steeds twee sessies: één met professionals en één met cliënten (3x) of beleidsmedewerkers (1x). Gezamenlijk telden de versnellingskamers 123 deelnemers (40 cliënten, 76 professionals en 7 beleidsmedewerkers).

*Een versnellingskamer is een methodiek om in korte tijd ideeën, ervaringen en/of opvattingen binnen een (deelnemers)groep naar boven te halen en gezamenlijk prioriteiten te bepalen. Deelnemers aan een versnellingssessie reageren via een persoonlijke laptop op vragen en stellingen die hen worden voorgelegd. Ieders inbreng weegt even zwaar. Na elke vraag is er ruimte voor toelichting op en duiding van de uitkomsten door de deelnemers. Vaak worden de aanvankelijke antwoorden vervolgens gezamenlijk gecategoriseerd en individueel, via de eigen laptop, in volgorde van prioriteit gezet. Uiteindelijk levert elke vraag een groepsuitkomst op.

Inzicht

De versnellingskamers hebben veel inzicht gegeven in de opvattingen van mensen die heel nauw betrokken zijn bij BW&O in de praktijk. Een greep hieruit: In meerdere sessies kwam naar voren dat cliënten een veilige sfeer en begeleiding op maat, door vaste professionals met inlevingsvermogen en vakkennis, enorm belangrijk vinden. Vrijwel alle professionals ondersteunen het uitgangspunt van het gemeentelijk beleid dat maximale extramuralisatie voorstaat, maar wel met (behoud van) goede begeleiding. Gemeenten schatten echter de mogelijkheden van BW&O-cliënten om zelfstandig te functioneren en regie over hun eigen leven te voeren te hoog in, vindt een groot deel van de professionals.

Resultaat

De uitkomsten van de versnellingskamers zijn vastgelegd in vier rapportages. De gemeenten betrekken de uitkomsten bij de verdere beleidsontwikkeling rond transformatie BW&O.