Tevredenheid over werkgelegenheid

De werkgelegenheid in een gebied is van grote invloed op de leefbaarheid in dat gebied. Een leefbaar Groningen is een provincie waar, onder meer, voldoende werkgelegenheid is die aansluit bij de mogelijkheden van de inwoners. Waar werk is, willen mensen wonen, of zoals vaak wordt gezegd ‘wonen volgt werk’. Het werk moet binnen een aanvaardbare afstand van de woonplek zijn.

Hoe denken Groningers over de werkgelegenheid in de directe regio? Om dit te meten worden de leden van het Groninger Panel hierover periodiek bevraagd. Elke twee jaar vragen we de leden van het Groninger Panel naar de waardering van verschillende aspecten die de leefbaarheid beïnvloeden. De eerste uitvraag was in 2016. In mei 2018 hebben 2.225 Groningers opnieuw hun mening gegeven.

In het kort

  • De werkgelegenheid trekt sinds 2017 weer aan en dat zien we terug in hoe Groningers het aanbod van werk ervaren. In 2016 was nog ruim 40% ontevreden over het aanbod van werk, in 2018 ligt dat onder de 30%.
  • In de krimpgebieden is de ontevredenheid over werk in de regio het grootst (42% ontevreden), al is dit in de afgelopen twee jaar ook hier sterk afgenomen (64% in 2016).
  • Vijftig plussers en laag opgeleiden zijn het meest kritisch over de werkgelegenheid in de buurt. Zowel voor zichzelf als in het algemeen.
  • Een half uur tot een uur reistijd is voor ruim de helft van de Groningers acceptabel (59%).
  • De helft van de Groningers is binnen een half uur reizen op de werkplek. Plattelanders hebben vaker een langere reisafstand dan stedelingen.

Groningers over werkgelegenheid in de regio

Om de tevredenheid met de werkgelegenheid in de regio te meten, zijn aan de panelleden twee stellingen voorgelegd. Gevraagd is naar de tevredenheid over de hoeveelheid beschikbaar werk in het algemeen in de regio en de hoeveelheid beschikbaar werk voor henzelf.

De werkgelegenheid trekt sinds 2017 weer aan en dat zien we terug in hoe Groningers het aanbod van werk ervaren. Minder dan drie op de tien Groningers zijn ontevreden over de hoeveelheid beschikbaar werk in de regio, zowel voor henzelf als in het algemeen. In 2016 lag dit nog boven de 40%. Ruim een derde van de Groningers is (zeer) tevreden, terwijl dit in 2016 nog rond de 30% lag.

In de krimpgebieden is de ontevredenheid over werk in de regio het grootst (42%), al is dit in de afgelopen twee jaar ook hier sterk afgenomen (64% in 2016). Buiten de krimpgebieden is 18% (zeer) ontevreden over de werkgelegenheid in de regio. Wanneer het gaat om de eigen mogelijkheden om betaald werk te krijgen, zijn de verschillen iets kleiner. In de krimpgebieden is ruim een derde (35%) van de panelleden (zeer) ontevreden over de beschikbaarheid van werk voor henzelf. Buiten de krimpregio’s ligt dit op 22%.

50-plussers en lager opgeleiden meest kritisch over werkgelegenheid

Ondanks deze positieve ontwikkeling, is een deel van de Groningers ontevreden over de werkgelegenheid in de buurt. Wie zijn deze mensen? Leeftijd en opleidingsniveau lijken hierbij een rol te spelen. Onder jongvolwassenen (18 tot 34 jaar) is een kwart ontevreden over de werkgelegenheid in de regio. In de leeftijdsgroep 50 tot 65 jaar is dit opgelopen tot ruim een derde van alle panelleden (36%). In de arbeidsmarktmonitor Groningen zien we dat het aandeel 45-75 jarigen in de beroepsbevolking de laatste jaren is toegenomen. Mogelijk is het voor hen lastiger geworden om passend werk te vinden in de eigen woonregio.

Mensen met een lagere opleiding, zijn wat kritischer over de mogelijkheden voor werk dan hoger opgeleiden. Meer dan twee op de tien Groningers met een lager opleidingsniveau is tevreden over de eigen werkkansen. Van de hoger opgeleiden in het Groninger Panel geeft meer dan een derde dat aan.

Wat is een acceptabele reisafstand woon-werkverkeer?

Het aanbod van werk binnen een acceptabele reisafstand van het woongebied is van groot belang voor de leefbaarheid in een gebied. De werkgelegenheid hoeft niet direct naast de (woon)deur te zijn. Groningers willen best een eindje reizen naar hun werk. Het Groninger panel geeft in meerderheid (59%) aan dat ze best een half uur tot een uur willen reizen om op het werk te komen. Maar daar ligt de grens; slechts 3% is bereid langer te reizen. Er zijn nauwelijks verschillen in acceptabele reisafstand tussen jongeren en ouderen of tussen inwoners uit de stad of op het platteland. Lager opgeleiden hebben iets vaker de wens om binnen een half uur op het werk te zijn.

Inwoners van de provincie Groningen wonen in kilometers relatief ver van hun werk. Het CBS berekende dat Groningers gemiddeld 26,7 kilometer reizen van huis naar het werk, terwijl deze afstand gemiddeld in Nederland 22,7 kilometer is (Lees meer).  Het ligt voor de hand dat plattelandsbewoners vaker een langere reisafstand hebben, immers de meeste banen bevinden zich in grotere steden. Dit zien we ook terug in de figuur. Stedelingen zijn in 29% van de gevallen binnen een kwartier op hun werk, bij de plattelanders geldt dat voor 17% van de mensen.

De stad Groningen is een belangrijk werkgebied voor inwoners uit de provincie. Om in de toekomst de bereikbaarheid van stad en omgeving goed te houden (en de reistijd beperkt) zou het inzetten op het bevorderen van het thuiswerken een goede zet kunnen zijn. Op dit moment werkt een beperkt deel van de panelleden structureel vanuit huis (8%). Landelijk werkt zo’n 14% structureel vanuit huis. Het aandeel incidentele thuiswerkers ligt met 23% aanzienlijk hoger in Nederland (CBS, 2018).