Veiligheid

Veiligheid en veiligheidsbeleving in Groningen

Veiligheid is essentieel voor een leefbare omgeving. Een sterker veiligheidsgevoel zorgt voor meer woongenot en een prettigere leefomgeving. Bovendien zijn mensen die zich veilig voelen gelukkiger en tevredener met het leven. In Groningen hebben de aardbevingen grote invloed op de veiligheid en veiligheidsbeleving van Groningers.

Om een beeld te geven van de veiligheid in Groningen, wordt op deze pagina zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid weergegeven. De objectieve veiligheid gaat over wat zich daadwerkelijk afspeelt aan criminaliteit en overlast. De subjectieve veiligheid geeft aan hoe mensen de veiligheid beleven: hoe veilig of onveilig voelen zij zich nu werkelijk?

Daling geregistreerde criminaliteit

Politieregistraties zijn de meest gebruikte cijfers om inzicht te krijgen in de omvang en ontwikkeling van de criminaliteit. De geregistreerde criminaliteit daalt al jaren. In 2010 werden in de provincie Groningen nog 66 misdrijven per 1.000 inwoners geregistreerd, in 2020 daalde dit aantal tot 33 misdrijven per 1.000 inwoners. Deze daling is terug te vinden onder vrijwel alle typen misdrijven. Ten opzichte van de andere provincies scoort de provincie Groningen al jaren heel gemiddeld en komt op een 6e plek wanneer alle provincies gerangschikt worden op geregistreerde misdrijven.

Het aantal misdrijven ligt in Groningen net iets lager dan het landelijk gemiddelde (47 geregistreerde delicten per 1.000 inwoners in 2019). De stad Groningen had in 2020 het hoogste aantal misdrijven per 1.000 inwoners, gevolgd door Oldambt, Westerwolde en Delfzijl. Het gaat hierbij in de meeste gevallen om vermogensdelicten.

Een daling van de geregistreerde criminaliteit wil niet per se zeggen dat er minder criminaliteit voorkomt. Veel delicten komen niet in de politieregistraties terecht, bijvoorbeeld als het slachtoffer geen aangifte doet of als het incident nooit aan het licht komt.

(On)veiligheidsbeleving al jaren vrij stabiel

De geregistreerde veiligheidscijfers vertellen niet het hele verhaal als het gaat om veiligheid. Bij een gelijk criminaliteitsniveau kan de een zich wel en de ander zich niet veilig voelen. Op basis van het aantal geregistreerde misdrijven en ondervonden delicten bevindt Groningen zich van de twaalf provincies in de middenmoot. Tegelijkertijd voelen Groningers zich het minst onveilig van alle provincies. Volgens cijfers van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS ervaart slechts 0,6% van de Groningers zich vaak onveilig in de buurt.

Groninger Panel over Veiligheidsbeleving

Ook het Groninger Panel is in 2020 gevraagd naar de veiligheidsbeleving; toen gaf eveneens een zeer klein percentage inwoners aan zich vaak onveilig te voelen (1,8%). Een grotere groep inwoners geeft aan zich soms onveilig te voelen (11%). Verder zien we dat één op de vijf ondervraagde Groningers inschat dat de criminaliteit in hun buurt in de afgelopen 12 maanden is toegenomen.

Veiligheidsbeleving is niet overal en voor iedereen gelijk. Verdiepende analyses laten zien dat Groningers uit de stad zich vaker onveilig voelen. Verder zien we dat Groningers in buurten met meer huurwoningen en met meervoudige schade door gaswinning minder veiligheid ervaren. Het percentage inwoners dat zich wel eens onveilig voelt is het laagst in Westerkwartier of Het Hogeland. Vrouwen en mensen met een laag inkomen voelen zich juist iets vaker onveilig dan anderen.

Waardering voor veiligheid in dorp of wijk

Groningers hebben een rapportcijfer gegeven voor de ervaren veiligheid in hun dorp of wijk. Op persoonlijk niveau zien we dat mannen en vrouwen de veiligheid in hun dorp of wijk vergelijkbaar waarderen en ook in leeftijd vinden we geen significante verschillen. Groningers met een hoog opleidingsniveau waarderen de veiligheid in de buurt met een hoger rapportcijfer, net als mensen met een hoger inkomen. Dit patroon kunnen we doortrekken naar koop- en huurwoningen: eigenaren van een woning geven de veiligheid in de buurt gemiddeld een 7,5, waar huurders van corporatiewoningen dit een 7,1 geven.

De gemiddelden tussen gemeenten variëren van een 7,1 in Eemsdelta tot een 7,8 in Westerwolde. We zien ook een verschil tussen stad en platteland, waarbij de grote dorpen bij de stad het hoogste scoren en de grote afgelegen dorpen zoals Stadskanaal, Ter Apel of Appingedam[1] juist het laagste. We zien hierbij tevens een effect van de aardbevingen; vooral mensen met meervoudige schade door gaswinning geven een lager cijfer voor de veiligheid in dorp of wijk.

[1] Onder grote dorpen afgelegen vallen ook Leek, Veendam, Zuidhorn, Delfzijl, Winsum en Uithuizen.

 

Gevolgen aardbevingen van grote invloed op veiligheidsbeleving

De afgelopen jaren is de provincie Groningen getroffen door kleine en grotere aardschokken als gevolg van gaswinning. De gevolgen van de aardbevingen nemen een prominente plaats in in het leven van veel Groningers. Sociaal Planbureau werkt samen met Gronings Perspectief in onderzoek naar de gevolgen van de gaswinning in Groningen.

Al sinds 2016 toont onderzoek van Gronings Perspectief aan dat inwoners met (meervoudige) schade aan de woning zich onveiliger voelen dan inwoners zonder woningschade (Postmes et al., 2018). Verder vinden de onderzoekers een verschil tussen veiligheidsbeleving en alertheid. Ook Groningers in het aardbevingsgebied die zich niet onveilig voelen, geven aan dat ze constant alert zijn (Stroebe et al., 2021).

De onderzoekers van Gronings Perspectief zien duidelijke fluctuaties in de tijd. De periodes dat de ervaren veiligheid sterk afneemt, zoals in juni 2018 en juni 2019, zijn tevens de periodes dat er meer bodembeweging was. Er zijn sterke indicaties dat de ervaren veiligheid afnam als gevolg van respectievelijk de beving bij Zeerijp (2018) en de beving bij Westerwijtwerd (2019). In de periode daarna wordt de ervaren veiligheid weer beter, maar de verschillen tussen mensen met en zonder schade blijven zeer groot (Stroebe et al., 2021).

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Sociaal Planbureau Groningen brengt maatschappelijke waarde in beeld

Leefbaarheid

Meeste jongvolwassenen willen in Noorden blijven wonen

Leefbaarheid

Maatschappelijke waarde zichtbaar maken – Waarom en hoe?

Steeds meer vrijwilligersorganisaties en bewonersinitiatieven willen hun maatschappelijke waarde zichtbaar maken, al dan niet uitgedrukt in geld. Het helpt een initiatief of organisatie om zelf meer inzicht te krijgen, en de aanpak of inzet te verbeteren. En soms vragen gemeenten en andere financiers aan de initiatieven om hun maatschappelijk waard

Leefbaarheid

Webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ op dinsdag 16 maart 2021

De principes van brede welvaart en de duurzame ontwikkelingsdoelen worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onze brede welvaart? In het webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ geven Sociaal Plan

Leefbaarheid

Leefbaarheid in noordelijke provincies stabiel

Groningers, Friezen en Drenten waarderen de leefbaarheid in hun provincie met gemiddeld bijna een 8. De leefbaarheid in de noordelijke provincies is hiermee de afgelopen jaren stabiel gebleven. Toch ervaart 27% van de Groningers een achteruitgang van de leefbaarheid. Dit heeft onder andere te maken met de gevolgen van de gaswinning. Dit blijkt uit

Publicaties

Leefbaarheid

Terugblik webinar over woontrends in Noord-Nederland

Leefbaarheid

Feitenblad Wonen voor jongvolwassenen in Noord-Nederland

Leefbaarheid

Leefbaarheid in Groningen, Fryslân en Drenthe