Aardbevingen en jeugd

Aardbevingen en jeugd

In het aardbevingsgebied wonen ongeveer 30.000 kinderen. Een groot deel hiervan komt in aanraking met aardbevingen en/of de versterkingsopgave en alles wat daarbij komt kijken. Opgroeien in een aardbevingsregio heeft een groot impact op de jeugd. Zij willen vaak graag weten hoe het zit met de aardbevingen en versterkingsoperaties en informatie over wat er gaat gebeuren, met hun huis en met hun school. Kinderen en jongeren hebben veel ideeën om hun situatie te verbeteren.

Kinderen over ernstige aardbevingsproblematiek

“Ik wil gewoon dat er geen aardbevingen meer zijn. Dat ons huis veilig is en dat het niet kan instorten en zo” (10 jaar). Eind maart 2019 verscheen een rapport van Gronings Perspectief over de gevolgen van de gaswinning voor kinderen en jongeren. De interviews met 49 kinderen en jongeren laat zien dat ernstige bevingsproblematiek in het Groninger gaswinningsgebied verschillende gevolgen kan hebben voor het welbevinden van kinderen en jongeren. Maar ook dat zij volop ideeën hebben om hun situatie te verbeteren.

Het onderzoek is uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), Jonx en UMCG. Het merendeel van de geïnterviewde kinderen en jongeren woonde in een huis met ernstige schade. Het onderzoek geeft een rijk beeld van wat het voor deze kinderen betekent hier op te groeien. Kinderen hebben brieven geschreven en tekeningen gemaakt. Download het volledige rapport: Een veilig huis, een veilig thuis? (PDF, 88 pagina’s).

Wat zeggen kinderen?

  • Een deel geeft aan weinig last te hebben van de gaswinningsproblematiek. Ze hebben minder te maken met schade aan hun huis of omgeving en zijn aan de problemen gewend. Ze geven aan dat ze de gaswinningsproblematiek normaal vinden en niet beter weten.
  • Andere kinderen voelen zich juist onveilig. Ze zijn bang dat scheuren groter worden, dat het huis instort of ze vrezen desastreuze gevolgen van aardbevingen waarbij mensen doodgaan. Sommige kinderen hebben last van nachtmerries, zindelijkheidsproblemen, concentratieproblemen, boosheid en psychosomatische klachten, zoals buik- en hoofdpijn. De geïnterviewde kinderen wiens huis gesloopt is, ervaren rouw- en heimweeklachten. Enkelen merken ook dat hun ouders last hebben van de gaswinningsproblematiek: zij zijn verdrietig, hebben stress en minder aandacht voor hun kinderen.
  • Kinderen hebben wantrouwen in de overheid en de NAM. Ze denken dat financiële belangen belangrijker zijn dan de veiligheid van mensen.

Angst bij zwijgen

Dr. Elianne Zijlstra, universitair docent en hoofdonderzoeker aan de RUG, over het beeld dat de kinderen schetsen: “Ik had wel verwacht dat sommige kinderen last van de aardbevingen zouden hebben, maar niet dat de gaswinningsproblematiek zo diep ingrijpt in hun levens en dat ze geen vertrouwen hebben in de overheid. Sommige ouders hebben moeite om met hun kinderen te praten over de gaswinning. Ze denken dat door niet te praten over hun zorgen rondom de gaswinningsproblematiek, de kinderen er ook niks van meekrijgen. Maar dat kan juist de angst vergroten, omdat kinderen spanningen voelen. Het is belangrijk om hierover wel te praten met kinderen.”

Waar hebben kinderen behoefte aan?

Uit de interviews met kinderen in 2019 blijkt dat zij behoefte hebben aan:

  • Thuis veilig opgroeien.
  • Dat de gaswinning en de aardbevingen snel stoppen.
  • Er snel, eerlijk en ruimhartig schadeherstel is.
  • Goede informatie over de aardbevingen.
  • Mee kunnen praten over problemen en over oplossingen.

Innovatieve ideeën van kinderen

De afgelopen jaren hebben kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied steeds meer een stem gekregen. Denk bijvoorbeeld aan de JongerenTop waar ideeën, oplossingen en advies van jongeren is opgehaald en is voorgelegd aan bestuurders, dorpen, bedrijven en organisaties. De eerstvolgende JongerenTop vindt plaats in 2021. Tijdens de vorige Top was één van de ideeën om een jongerenlab te starten waar oplossingen worden bedacht voor aardbevingen, om deze tegen te gaan en hiermee om te gaan. Een lab waar echt ideeën getest en gemaakt worden.

Binnen het project Goud Grunn worden leerlingen van het voortgezet onderwijs ieder schooljaar uitgedaagd om mee te denken over de toekomst van hun regio. Ze maken bijvoorbeeld een maquette, tekening of een filmpje. Het afgelopen schooljaar 2018/2019 draaide het vooral om duurzaamheid. De editie van dit schooljaar kreeg een andere invulling in verband met het coronavirus. Toch werd er al flink nagedacht over de toekomst binnen de thema’s: voorzieningen, zorg, duurzaam wonen en bouwen, herbestemming leegstaande bouw en woonomgeving/groen.

Ideeën uit voorgaande edities waren bijvoorbeeld:

– het hulphorloge

– zorg in de toekomst

– het dorp van de toekomst

Gronings Perspectief en Sociaal Planbureau Groningen

Sinds 2016 onderzoekt de RUG onder de naam Gronings Perspectief de veiligheidsbeleving, de gezondheid en het toekomstperspectief van Groningers. Dit gebeurt in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen. Het onderzoek wordt uitgevoerd met vragenlijsten onder panelleden, interviews en groepsgesprekken onder bewoners en professionals in de regio.

Sinds oktober 2018 werkt Sociaal Planbureau Groningen samen met Gronings Perspectief in onderzoek naar de effecten van de aardbevingen op de leefbaarheid in de provincie Groningen. Enkele keren per jaar ontvangen leden van het Groninger Panel vragenlijsten omtrent dit thema.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Corona

Psychische gezondheid verslechterd door coronacrisis

Armoede

Zes professionals reageren op het onderzoek 50 stemmen van mensen in armoede of schulden

Aardbevingen

Versterking komt onvoldoende tegemoet aan verwachtingen bewoners met veel schade

“Al in 2016 wezen we erop dat bewoners met meervoudige schade een risicogroep zijn. Deze groep leeft al jaren in onzekerheid, en we zien dat een deel eraan onderdoor gaat. We vinden het onbegrijpelijk dat er in 2019 nog steeds geen overkoepelend beleid is voor de problemen van deze groep.” Veel bewoners van Noordoost-Groninge

Aardbevingen

Grote impact van beving Westerwijtwerd

“Bewoners vertellen ons dat telkens weer nieuw beleid ontworpen wordt. Ze hebben het gevoel dat de overheid bewust traineert, door alles steeds ingewikkelder te maken. Dat wekt veel woede op, zeker na zo’n aardbeving.” Na de aardbeving van Westerwijtwerd op 22 mei 2019 is de maat voor bewoners vol. Gevoelens van wanhoop en onzeke

Leefbaarheid

Langdurige lage ervaren leefbaarheid leidt tot grotere verhuiswens

“Hoe langer de leefbaarheid als laag ervaren wordt, hoe meer Groningers de wens zullen hebben om te vertrekken.” Het hebben van een verhuiswens en ervaren leefbaarheid hangen met elkaar samen. Hoe langer de leefbaarheid als slecht wordt ervaren, hoe groter de verhuiswens is. Gelukkig leidt een herstel van de leefbaarheid weer

Publicaties

Armoede

Webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terugkijken

Kijk het online webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terug. Meer informatie Marian Feitsma onderzoeker m.feitsma@trendbureaudrenthe.nl / m.feitsma@sociaalplanbureaugroningen.nl 06 526 893 57 Marcel Endendijk adviseur m.endendijk@trendbureaudrenthe.nl / m.endendijk@sociaalplanbureaugroningen.nl 06 543 238 36

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Het Hogeland 2020

Armoede: Het beeld van de gemeente Het Hogeland Mogelijkheden en keuzes van mensen worden mede bepaald door het inkomen dat zij hebben. Mede daarom is het belangrijk zicht te hebben op armoede in je gemeente. In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens me

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Loppersum 2020

Armoede: Het beeld van de gemeente Loppersum Mogelijkheden en keuzes van mensen worden mede bepaald door het inkomen dat zij hebben. Mede daarom is het belangrijk zicht te hebben op armoede in je gemeente. In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens met e