Gezondheid

Gezondheid in Groningen

Een goede gezondheid is belangrijk voor een fijn leven. Gezonde mensen hebben over het algemeen een betere kwaliteit van leven, zijn zelfredzamer en doen minder beroep op de zorg.

Hoe inwoners hun eigen gezondheid beoordelen heeft betrekking op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid. Ook leefstijlfactoren (zoals roken en weinig bewegen) kunnen het oordeel over de eigen gezondheid mede bepalen.

Meeste Groningers voelen zich gezond

Groningers zijn over het algemeen tevreden met de eigen gezondheid. Op basis van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS zien we dat Groningen van de twaalf provincies op plek 7 staat. Volgens de landelijke indicator ‘ervaren gezondheid’ was 76% van de Groningers in 2016 tevreden met de eigen gezondheid. Dit komt overeen met het landelijk gemiddelde (76%).

Dit is vergelijkbaar met de bijna driekwart van de ondervraagde Groningers in oktober 2020. Van alle volwassen Groningers geeft 74% aan dat zij een goede of zeer goede gezondheid ervaren. Op gemeentelijk niveau zien we op basis van de data van het CBS over 2016 dat de gemeente Groningen de hoogste ervaren gezondheid heeft, namelijk 78,6%.  Wat hier opvalt is dat de ervaren gezondheid in de oostelijke gemeentes lager is (<75%).

Invloed van ervaren gezondheid op tevredenheid met het leven

Gezondheid wordt gezien als een van de belangrijkste voorspellers van geluk en welzijn. Dat zien we ook in Groningen; Groningers die de eigen gezondheid beoordelen als ‘zeer slecht’ geven de tevredenheid met het leven gemiddeld een onvoldoende, terwijl Groningers die zeer tevreden zijn over de eigen gezondheid de tevredenheid met het leven een dikke acht geven.

Elke (kleine) verbetering in de ervaren gezondheid blijkt duidelijk van invloed op de algemene tevredenheid met het leven. Dit effect is het grootst aan de ‘onderkant’, dus als iemand van een zeer slechte gezondheid een stapje omhoog weet te zetten en de eigen gezondheid iets minder slecht beschouwd, dan is de kans enorm groot dat hij/ zij ook meer tevreden is met het leven in het algemeen.

Ervaren gezondheid Rapportcijfer tevredenheid leven
Zeer slecht 4,6
Slecht 6,3
Gaat wel 7,2
Goed 7,9
Zeer goed 8,3
Totaal 7,8

Waar kan op gestuurd worden om de ervaren gezondheid van Groningers te verbeteren? Mentale gezondheid komt uit de literatuur naar voren als het belangrijkste gezondheidsaspect voor geluk. Andersom gaat het ook op: als mensen gelukkiger zijn, houden zij zich bijvoorbeeld makkelijker aan een gezonde leefstijl en ervaren zij mogelijk minder stress (Veenhoven, 2006).

Naast de twee gezondheidscomponenten, verklaren inkomen, opleidingsniveau, leeftijd en schade door gaswinning ook de ervaren gezondheid. Groningers met een lager inkomen en / of een lager opleidingsniveau voelen zich vaker ongezond en naarmate men ouder wordt, neemt de ervaren gezondheid af. Groningers met meervoudige schade zijn significant slechter af dan Groningers zonder schade.

“Mijn gezondheid is slechter geworden door de geestelijke problemen die ontstaan zijn door vooral de manier van het afhandelen van aardbevingsschades.”

Impact coronapandemie op gezondheid

We zien al enige jaren zien dat jongvolwassenen voornamelijk psychische klachten ervaren en dat lichamelijk klachten en aandoeningen bij de oudere leeftijdsgroepen overheersen (Sociaal Planbureau Groningen, 2019). Dit beeld wordt tijdens de coronapandemie opnieuw bevestigd. ‘Corona’ heeft er wel voor gezorgd dat de psychische klachten bij jongeren zijn uitvergroot. In 2019 gaf 36% van de 18 tot en met 34 jarigen aan dat zij door psychische klachten of persoonlijke problemen werden beperkt in hun dagelijkse activiteiten. In november 2020 was dit 44%. Ook het percentage jongeren dat hier in sterke mate last van heeft is gestegen van 8% in 2019 naar 12% in 2020.

De coronapandemie heeft de gezondheid van Groningers flink op de proef gesteld. 1 op de 5 inwoners van Groningen geeft aan dat de gezondheid achteruit is gegaan. Dit kan komen door uitstellen of ontbreken van de benodigde zorg, maar ook door andere maatregelen, zoals veel thuiswerken of een beperkt sociaal leven. Slechts 4% geeft aan dat de gezondheid is verbeterd door de coronacrisis.

“Ik hoop dat de coronacrisis snel voorbij is en we weer zonder zorgen en angst kunnen leven.”

Levensverwachting

De levensverwachting lag in 2016 volgens het CBS in Groningen over het algemeen lager dan in de rest van Nederland. De levensverwachting voor mannen is in de provincie het hoogst in de noordwestelijke gemeenten en het laagst in Oost-Groningen en de gemeente Groningen. De levensverwachting voor vrouwen is het laagst in Noordoost-Groningen en ligt in de rest van de provincie rond het landelijk gemiddelde.

Langdurige ziekten en aandoeningen

Het hebben van een of meer langdurige ziekten of aandoeningen heeft ook een grote invloed op de ervaren gezondheid en tevredenheid met het leven. In Groningen had in 2016 47% van de inwoners een of meer chronische ziekten en 14% van de volwassen had een of meer lichamelijke beperkingen. Het minst aantal mensen met een of meer chronische ziekten wonen in de gemeente Groningen (40%) en Westerkwartier (47% ). In deze gemeenten is het percentage van volwassen met een of meer lichamelijke beperkingen ook het laagst, respectievelijk 11% en 12%. Het aantal mensen met chronische ziekten is het hoogste in de gemeenten Appingedam (57%), Pekela (57%) en Delfzijl (56%).

Volgens de Regionale Monitor Brede Welvaart staat Groningen op een 11e plek van alle provincies als het gaat om het aantal mensen met langdurige ziekten en aandoeningen.

Helft volwassen Groningers heeft overgewciht

Mensen met overgewicht lopen meer gezondheidsrisico’s dan mensen met een gezond gewicht. Het is ook bekend dat mensen met een lager opleidingsniveau en een lager inkomen vaak slechter scoren op leefstijlaspecten. Een slechtere gezondheid kan sociaaleconomische gevolgen hebben en kan eveneens zorgen voor een lagere ervaren gezondheid, dus een lagere tevredenheid met het leven.

De afgelopen decennia is het aantal mensen met overgewicht flink gestegen, zowel landelijk als in de provincie Groningen. De grootste groep met overgewicht in de provincie Groningen is de leeftijdsgroep 35-49 jarigen, waar de 19-34 jarigen juist veel minder vaak overgewicht hebben dan andere leeftijdsgroepen.

Inmiddels heeft 49% van de Nederlandse bevolking overgewicht en ligt dit in Groningen iets hoger (50% in 2016). Hiermee bevindt de provincie zich in de landelijke middenmoot. Er zijn wel duidelijke regionale verschillen te zien. Zo zijn er meer mensen met overgewicht in de oost- en noordoostelijke gemeenten (58-64%) en is dit het laagst in de gemeente Groningen (38%).

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Simone Barends

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Sociaal Planbureau Groningen brengt maatschappelijke waarde in beeld

Leefbaarheid

Meeste jongvolwassenen willen in Noorden blijven wonen

Leefbaarheid

Maatschappelijke waarde zichtbaar maken – Waarom en hoe?

Steeds meer vrijwilligersorganisaties en bewonersinitiatieven willen hun maatschappelijke waarde zichtbaar maken, al dan niet uitgedrukt in geld. Het helpt een initiatief of organisatie om zelf meer inzicht te krijgen, en de aanpak of inzet te verbeteren. En soms vragen gemeenten en andere financiers aan de initiatieven om hun maatschappelijk waard

Leefbaarheid

Webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ op dinsdag 16 maart 2021

De principes van brede welvaart en de duurzame ontwikkelingsdoelen worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onze brede welvaart? In het webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ geven Sociaal Plan

Leefbaarheid

Leefbaarheid in noordelijke provincies stabiel

Groningers, Friezen en Drenten waarderen de leefbaarheid in hun provincie met gemiddeld bijna een 8. De leefbaarheid in de noordelijke provincies is hiermee de afgelopen jaren stabiel gebleven. Toch ervaart 27% van de Groningers een achteruitgang van de leefbaarheid. Dit heeft onder andere te maken met de gevolgen van de gaswinning. Dit blijkt uit

Publicaties

Leefbaarheid

Terugblik webinar over woontrends in Noord-Nederland

Leefbaarheid

Feitenblad Wonen voor jongvolwassenen in Noord-Nederland

Leefbaarheid

Leefbaarheid in Groningen, Fryslân en Drenthe