Gezondheid en leefstijl

Gezondheid en leefstijl in Groningen

Het welzijn en de gezondheid van inwoners van een gebied zijn mede bepalend voor de leefbaarheid van een gebied. Wanneer in een gebied veel mensen wonen die zich niet gezond voelen, kan dit nadelig zijn voor de sociaaleconomische situatie en vitaliteit van het gebied. Daardoor kan ook de leefbaarheid verminderen.

Daarnaast is het zo dat mensen met een betere gezondheid en een grotere mate van welzijn vaak ook meer tevreden zijn over hun omgeving. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het gevoel grip te hebben op het eigen leven.

Deze pagina geeft inzicht in de ervaren gezondheid en leefstijl.

 

Meeste Groningers voelen zich gezond

Ervaren gezondheid is het oordeel over de eigen gezondheid en heeft betrekking op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid. Ook leefstijlfactoren (zoals roken of weinig bewegen) kunnen het oordeel over de eigen gezondheid mede bepalen.

Van de volwassen inwoners van Groningen ervaart 76% zijn gezondheid als (zeer) goed. Dit is gelijk aan het landelijke beeld. Hoe mensen hun eigen gezondheid bepalen blijkt samen te hangen met leeftijd. Naarmate men ouder wordt, neemt de ervaren gezondheid af. Op provinciale schaal levert de gezondheidssituatie in Groningen geen groot leefbaarheidsvraagstuk op. Op lokale schaal zien we echter wel duidelijke verschillen tussen gemeenten; in de oostelijke gemeenten (Delfzijl, Appingedam, Oldambt, Pekela en Stadskanaal) ervaren relatief minder volwassenen hun gezondheid als goed dan in de rest van de provincie.

Ouderen vaker last van lichamelijke klachten, psychische klachten spelen meer onder jongeren

Onderzoek onder het Groninger Panel biedt inzichten in de oorzaken van de eigen ervaren gezondheid. Zo blijkt dat ouderen vaker dan jongvolwassenen last hebben van lichamelijke klachten en aandoeningen (76% versus 38%). Als het gaat om psychische klachten of persoonlijke problemen, dan zien we een tegengestelde tendens; 36% van de jongvolwassenen (18-34-jarigen) heeft hiervan last, tegenover 26% van de 75-plussers.

Mensen met een slechtere gezondheid of beperkingen zijn vaak minder positief over de omgeving waar zijn wonen. Dit komt mogelijk doordat zij voorzieningen minder makkelijk kunnen bereiken en minder makkelijk kunnen ‘meedoen’ in de samenleving. Het welzijn en gezondheid van inwoners van een gebied is mede bepalend voor de leefbaarheid van een gebied.

Helft volwassen inwoners van Groningen heeft overgewicht

Mensen met overgewicht lopen meer gezondheidsrisico’s dan mensen met een gezond gewicht. Het is ook bekend dat mensen met een lager opleidingsniveau en een lager inkomen vaak slechter scoren op leefstijlaspecten. Een slechtere gezondheid zorgt voor een lager welbevinden en kan ook sociaaleconomische gevolgen hebben.

Het aantal mensen met overgewicht is in de afgelopen decennia flink gestegen. Landelijk was begin jaren tachtig een kwart (27%) van de bevolking te zwaar (CBS, 2012). Inmiddels is dat zowel landelijk (49%) als in Groningen (51%) de helft. In de afgelopen jaren is het aandeel gestabiliseerd, maar de verwachting is dat in 2040 62% van de volwassen Nederlanders overgewicht heeft (VTV, 2018).

In Groningen is de grootste groep met overgewicht de leeftijdsgroep 35-49 jarigen. De 19-34 jarigen hebben veel minder vaak overgewicht dan alle andere leeftijdsgroepen. Op lokale schaal zien we duidelijke verschillen tussen gemeenten; in de oostelijke gemeenten wonen relatief de meeste mensen met overgewicht. In Groningen en Haren is het minst vaak sprake van overgewicht. Ook Zuidhorn, Winsum en Bedum blijven nog net onder het landelijke percentage.

Veel Groningers voldoen aan Nederlandse Norm Gezond Bewegen

Om overgewicht tegen te gaan zet de overheid in op voldoende bewegen. Volgens de beweegrichtlijnen moeten volwassenen wekelijks ten minste 150 minuten matig intensief bewegen, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Ook worden tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten aanbevolen (Beweegrichtlijnen, 2017).

 

Zowel landelijk als in Groningen voldoet gemiddeld 63% van de volwassenen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. In de afgelopen vier jaar zijn Groningers minder gaan bewegen; in 2012 bewoog nog 66% van de volwassenen in de provincie Groningen voldoende volgens de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. Het percentage volwassenen dat voldoende beweegt is het laagst in de leeftijdscategorie van 35-49 jaar, het hoogst in de leeftijd van 65-74 jaar. Mannen bewegen iets vaker dan vrouwen.

Genotmiddelen risico voor gezondheid

Het gebruik van genotmiddelen, zoals tabak, alcohol en drugs kan een sterk negatief effect hebben op de gezondheid van mensen en daarmee leiden tot verzuim of uitval in de maatschappij. Vooral roken is een belangrijke risicofactor als het gaat om verlies van (gezonde) levensjaren. Het aandeel rokers van 19 jaar en ouder in Groningen is sinds 2010 nauwelijks veranderd. Landelijk rookt 21% van de inwoners. In Groningen ligt dit percentage op 24%.

Voor het gebruik van alcohol is de toekomstige ontwikkeling onzeker. Op dit moment drinkt 20% van de inwoners van Groningen overmatig alcohol. Dit betekent dat zij meer dan 7 glazen (vrouwen) of 14 glazen (mannen) per week drinken. Over het algemeen gebruiken mannen vaker genotmiddelen dan vrouwen.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Simone Barends

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Regionale Monitor Brede Welvaart beschikbaar voor elke Groningse gemeente

Leefbaarheid

Onderzoek naar dorpshuizen van de gemeente Het Hogeland

Leefbaarheid

Groot leefbaarheidsonderzoek in Groningen, Friesland en Drenthe

Half oktober 2020 ontvangen 15.000 inwoners in Noord-Nederland een vragenlijst over hoe zij de leefbaarheid in hun dorp of wijk ervaren. De vragenlijst wordt voorgelegd aan de burgerpanels in Groningen, Friesland en Drenthe. De uitkomsten van het onderzoek helpen beleidsmakers van provincies en gemeenten om beter in te kunnen spelen op de behoeften

Jeugd

Meeste jongeren blijven wonen in hun Groningse regio

"De jeugd trekt weg en komt niet terug". Het is al jaren een veelgehoorde kreet op het Groningse platteland. En niet zonder reden. Jongeren verhuizen inderdaad vaak van het platteland naar de stad om te studeren, te werken, of omdat er meer actie in de stad is. Toch is het maar een deel van het verhaal. De meeste jongeren blijven namelijk op het pl

Leefbaarheid

Webinar 1 september: 'Introductie Monitoring Brede Welvaart'

De principes van brede welvaart en de duurzame ontwikkelingsdoelen worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onze brede welvaart? In het webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ geven wij een comp

Publicaties

Leefbaarheid

Meer bouwen in Oost-Groningen, vooral voor eenpersoonshuishoudens // DvhN

Leefbaarheid

eindrapportage De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland

Leefbaarheid

Publiekssamenvatting De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland