Gezondheid en leefstijl

Gezondheid en leefstijl in Groningen

Het welzijn en de gezondheid van inwoners van een gebied zijn mede bepalend voor de leefbaarheid van een gebied. Wanneer in een gebied veel mensen wonen die zich niet gezond voelen, kan dit nadelig zijn voor de sociaaleconomische situatie en vitaliteit van het gebied. Daardoor kan ook de leefbaarheid verminderen.

Daarnaast is het zo dat mensen met een betere gezondheid en een grotere mate van welzijn vaak ook meer tevreden zijn over hun omgeving. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het gevoel grip te hebben op het eigen leven.

Deze pagina geeft inzicht in de ervaren gezondheid en leefstijl.

 

Meeste Groningers voelen zich gezond

Ervaren gezondheid is het oordeel over de eigen gezondheid en heeft betrekking op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid. Ook leefstijlfactoren (zoals roken of weinig bewegen) kunnen het oordeel over de eigen gezondheid mede bepalen.

Van de volwassen inwoners van Groningen ervaart 76% zijn gezondheid als (zeer) goed. Dit is gelijk aan het landelijke beeld. Hoe mensen hun eigen gezondheid bepalen blijkt samen te hangen met leeftijd. Naarmate men ouder wordt, neemt de ervaren gezondheid af. Op provinciale schaal levert de gezondheidssituatie in Groningen geen groot leefbaarheidsvraagstuk op. Op lokale schaal zien we echter wel duidelijke verschillen tussen gemeenten; in de oostelijke gemeenten (Delfzijl, Appingedam, Oldambt, Pekela en Stadskanaal) ervaren relatief minder volwassenen hun gezondheid als goed dan in de rest van de provincie.

Ouderen vaker last van lichamelijke klachten, psychische klachten spelen meer onder jongeren

Onderzoek onder het Groninger Panel biedt inzichten in de oorzaken van de eigen ervaren gezondheid. Zo blijkt dat ouderen vaker dan jongvolwassenen last hebben van lichamelijke klachten en aandoeningen (76% versus 38%). Als het gaat om psychische klachten of persoonlijke problemen, dan zien we een tegengestelde tendens; 36% van de jongvolwassenen (18-34-jarigen) heeft hiervan last, tegenover 26% van de 75-plussers.

Mensen met een slechtere gezondheid of beperkingen zijn vaak minder positief over de omgeving waar zijn wonen. Dit komt mogelijk doordat zij voorzieningen minder makkelijk kunnen bereiken en minder makkelijk kunnen ‘meedoen’ in de samenleving. Het welzijn en gezondheid van inwoners van een gebied is mede bepalend voor de leefbaarheid van een gebied.

Helft volwassen inwoners van Groningen heeft overgewicht

Mensen met overgewicht lopen meer gezondheidsrisico’s dan mensen met een gezond gewicht. Het is ook bekend dat mensen met een lager opleidingsniveau en een lager inkomen vaak slechter scoren op leefstijlaspecten. Een slechtere gezondheid zorgt voor een lager welbevinden en kan ook sociaaleconomische gevolgen hebben.

Het aantal mensen met overgewicht is in de afgelopen decennia flink gestegen. Landelijk was begin jaren tachtig een kwart (27%) van de bevolking te zwaar (CBS, 2012). Inmiddels is dat zowel landelijk (49%) als in Groningen (51%) de helft. In de afgelopen jaren is het aandeel gestabiliseerd, maar de verwachting is dat in 2040 62% van de volwassen Nederlanders overgewicht heeft (VTV, 2018).

In Groningen is de grootste groep met overgewicht de leeftijdsgroep 35-49 jarigen. De 19-34 jarigen hebben veel minder vaak overgewicht dan alle andere leeftijdsgroepen. Op lokale schaal zien we duidelijke verschillen tussen gemeenten; in de oostelijke gemeenten wonen relatief de meeste mensen met overgewicht. In Groningen en Haren is het minst vaak sprake van overgewicht. Ook Zuidhorn, Winsum en Bedum blijven nog net onder het landelijke percentage.

Veel Groningers voldoen aan Nederlandse Norm Gezond Bewegen

Om overgewicht tegen te gaan zet de overheid in op voldoende bewegen. Volgens de beweegrichtlijnen moeten volwassenen wekelijks ten minste 150 minuten matig intensief bewegen, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Ook worden tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten aanbevolen (Beweegrichtlijnen, 2017).

 

Zowel landelijk als in Groningen voldoet gemiddeld 63% van de volwassenen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. In de afgelopen vier jaar zijn Groningers minder gaan bewegen; in 2012 bewoog nog 66% van de volwassenen in de provincie Groningen voldoende volgens de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. Het percentage volwassenen dat voldoende beweegt is het laagst in de leeftijdscategorie van 35-49 jaar, het hoogst in de leeftijd van 65-74 jaar. Mannen bewegen iets vaker dan vrouwen.

Genotmiddelen risico voor gezondheid

Het gebruik van genotmiddelen, zoals tabak, alcohol en drugs kan een sterk negatief effect hebben op de gezondheid van mensen en daarmee leiden tot verzuim of uitval in de maatschappij. Vooral roken is een belangrijke risicofactor als het gaat om verlies van (gezonde) levensjaren. Het aandeel rokers van 19 jaar en ouder in Groningen is sinds 2010 nauwelijks veranderd. Landelijk rookt 21% van de inwoners. In Groningen ligt dit percentage op 24%.

Voor het gebruik van alcohol is de toekomstige ontwikkeling onzeker. Op dit moment drinkt 20% van de inwoners van Groningen overmatig alcohol. Dit betekent dat zij meer dan 7 glazen (vrouwen) of 14 glazen (mannen) per week drinken. Over het algemeen gebruiken mannen vaker genotmiddelen dan vrouwen.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

Simone Barends

onderzoeker

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Webinar 1 september: 'Introductie Monitoring Brede Welvaart'

Aardbevingen

Kennisplatform publiceert literatuurstudie: Gaswinning, aardbevingen en de maatschappelijke gevolgen voor de provincie Groningen en haar bewoners

Leefbaarheid

Reisafstand woon-werkverkeer in Groningen fors afgenomen

Het blijkt dat Nederlanders gemiddeld steeds verder van hun werk wonen, aldus Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Dit zou voornamelijk komen door het toenemende aantal auto’s en het stijgende aantal tweeverdieners. Kijken we naar de regionale cijfers voor Groningen en Drenthe zien we in de afgelopen jaren een andere trend. In Gro

Leefbaarheid

Vinden Groningers dat zij voldoende invloed uit kunnen oefenen op de inrichting van hun woonomgeving?

“Groningers voelen zich niet uitgesproken betrokken bij inrichting eigen dorp of buurt en vinden meepraten hierover wél belangrijk.” Hoe werken gemeenten en inwoners samen bij het ontwikkelen en uitvoeren van plannen ter verbetering van de leefomgeving? In november 2018 hebben we het Groninger panel over dit onderwerp bevraagd

Leefbaarheid

Is er sprake van groeiende inkomensverschillen tussen gebieden in het Noorden?

“De belangrijkste oorzaak voor de toename van de inkomensverschillen is dat mensen met een hoger inkomen minder vaak naar krimp- en anticipeerregio’s verhuizen.” De bevolkingsontwikkelingen in Nederland zijn onevenredig verdeeld. Groei vindt vooral plaats in de Randstad en het overige stedelijke gebied in Nederland. In het la

Publicaties

Leefbaarheid

eindrapportage De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland

Gemiddeld zijn mensen in krimpgebieden minder rijk dan in groeiende gebieden. Verhuizingen van mensen met verschillende inkomens dragen mogelijk bij het aan het groter worden van deze inkomensverschillen. De uitkomsten uit ons onderzoek geven voeding aan de toekomstige keuzes ten aanzien van woningbouw en investeringen in het vestigingsklimaat in z

Leefbaarheid

Publiekssamenvatting De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland

Gemiddeld zijn mensen in krimpgebieden minder rijk dan in groeiende gebieden. Verhuizingen van mensen met verschillende inkomens dragen mogelijk bij het aan het groter worden van deze inkomensverschillen. De uitkomsten uit ons onderzoek geven voeding aan de toekomstige keuzes ten aanzien van woningbouw en investeringen in het vestigingsklimaat in z

Leefbaarheid

Tussenevaluatie mid 2018 Leefbaarheidsprogramma NCG op hoofdlijnen

Sociaal Planbureau Groningen heeft in opdracht van NCG onderzocht wat het effect is geweest van de vijf leefbaarheidsprogramma’s die onder de regie van NCG vallen. Uit de evaluatie blijkt dat de programma’s een stevige impuls hebben gegeven aan de leefbaarheid in het aardbevingsgebied. >> Download Leefbaarheidsprogramma NCG op hoofdlijnen -