Corona

Gevolgen coronacrisis

De coronacrisis raakt alle inwoners van de provincie Groningen. Sociaal Planbureau Groningen onderzoekt de gevolgen. Hoeveel mensen zijn hun werk kwijtgeraakt of zitten door corona in financiële problemen? Hoe zit het met de kwaliteit van het onderwijs dat nu wordt gegeven? En wat zijn de sociale gevolgen?

In april en november 2020 zijn de leden van Groninger Panel hierover bevraagd. De uitkomsten van het onderzoek in november staan in de publicatie Bijna niets meer vanzelfsprekend; de gevolgen van de coronacrisis voor het leven in de provincie Groningen. Per thema zijn de uitkomsten van beide onderzoeken (april en november) op deze website na te lezen.

Samenvatting onderzoek 2e meting in november 2020 - Lees verder

De coronacrisis heeft voor veel Groningers belangrijke gevolgen. Deze doen zich voor op het gebied van werk & inkomen, onderwijs, sociale contacten & meedoen en gezondheid & (mantel)zorg – ze raken kortom het hele leven.

De coronacrisis heeft vooral gevolgen die niet prettig zijn, maar brengt soms ook mooie dingen mee.

Niet iedereen wordt even hard geraakt. In het onderzoek dat Sociaal Planbureau Groningen in november 2020 uitvoerde, springen drie groepen eruit:

  • zzp’ers: bijna de helft is werk of inkomen (deels) kwijtgeraakt. Ruim een kwart maakt zich zorgen over zijn financiële situatie en ook mentaal loopt het niet bij iedereen lekker;
  • jonge mensen (18-34 jaar), vooral degenen die nog studeren: zeker een kwart tot een derde krijgt minder goed onderwijs, is studiemotivatie kwijtgeraakt, is eenzamer geworden of mentaal minder gezond;
  • mensen met een slechte gezondheid: voor ongeveer vier op de tien betekent ‘corona’ dat ze vaker eenzaam zijn, een slechtere gezondheid hebben en zich veel zorgen maken over hun financiën.

Mensen met een uitkering of lage opleiding melden minder vaak verlies van werk of inkomen, financiële zorgen, eenzaamheid en gezondheidsproblemen dan de gemiddelde Groninger. Ook ouderen (65+) ondervinden, in vergelijking met andere leeftijdsgroepen, relatief weinig problemen door de coronacrisis. Wel zijn ze het vaakst bang om besmet te raken. De 18- tot 34-jarigen zijn het vaakst bang om anderen te besmetten, maar houden zich het minst vaak aan de maatregelen om besmetting te voorkomen.

Aandachtspunten voor beleid

Op basis van de uitkomsten ziet Sociaal Planbureau Groningen de volgende belangrijke aandachtspunten voor bestuurders en beleidsmakers:

  • Werk, inkomen, schulden: Er is sprake van ‘stilte voor de storm’. Naar verwachting zullen in 2021 meer mensen hun werk en inkomen (gedeeltelijk) verliezen. Vooral kwetsbare groepen worden geraakt, zoals zzp’ers met lage tarieven en flexwerkers. Landelijk is beleid nodig ter stimulering van economisch herstel, uiteraard met oog voor duurzaamheid. Daarnaast zal debat gevoerd moeten worden over de (doorgeschoten) flexibilisering van de arbeidsmarkt. De regio kan veel betekenen voor de kwetsbaarste groepen, die er niet (meer) in slagen op eigen kracht uit de problemen te komen. Voorbeelden zijn: hulp bij schulden, om- en bijscholingsfaciliteiten en (bedrijfs)advies op maat.
  • Leren en ontwikkelen: Een toenemend deel van de leerlingen en studenten loopt een achterstand op in het onderwijs en heeft motivatieproblemen, op alle onderwijsniveaus, maar vooral op het mbo en in het hoger onderwijs, Veel jongeren (18+) ervaren de coronatijd als een aanslag op hun sociale leven en mentale gezondheid. Voor het onderwijs ligt er een aanzienlijke uitdaging om de leerlingen en studenten (weer) te motiveren en bij te spijkeren. Voor de hele samenleving is het zaak dat jongeren toekomstperspectief zien. Daartoe zijn nieuwe creatieve oplossingen nodig, die jongeren zelf het best kunnen bedenken en ontwikkelen. Belangrijk is dat jongeren in staat worden gesteld en waar nodig gestimuleerd om mee te denken over de toekomst en invloed kunnen hebben.
  • Sociale samenhang: ‘Corona’ leidt in de meeste dorpen en buurten niet tot meer naar elkaar omkijken, of meer saamhorigheid. Veel gebruikelijke activiteiten liggen stil en de eenzaamheid is toegenomen. Maatschappelijke (vrijwilligers)organisaties hebben het moeilijk. Het komt dus heel slecht uit dat veel gemeenten nu (moeten) bezuinigen op voorzieningen in het voorliggend veld. Verenigingen, ontmoetingsplekken en inwonersinitiatieven zullen veerkracht en creativiteit nodig hebben om na ‘corona’ hun sociale functies weer optimaal te vervullen. Gemeenten kunnen onder meer bijdragen door in beeld te brengen waar de gaten vallen en daar ondersteuning te bieden. Vooral dorpen en buurten waar de sociale samenhang klein is, behoeven aandacht.
  • Gezondheid: De coronacrisis komt hard aan bij mensen met een slechte gezondheid. Ze zijn kwetsbaarder bij een besmetting met het virus. En in het panelonderzoek scoren ze opvallend hoog op eenzaamheid en (financiële) zorgen. Maar dat niet alleen, ‘corona’ heeft bij hen veel vaker dan bij andere groepen Groningers geleid tot minder inkomsten en meer uitgaven. Dit bevestigt dat preventief gezondheidsbeleid zeer relevant is. Het samengaan van gezondheidsproblemen met armoede of schulden is en blijft daarin een belangrijk onderdeel.
Publicatiedatum: 8 februari 2021
Het onderzoek is uitgevoerd in de periode 11-11-2020 t/m 7-12-2020.

Gerelateerd nieuws

Corona

‘Bijna niets meer vanzelfsprekend’, coronacrisis heeft grote invloed op het leven in Groningen

Corona

Veel Groningers sociaal en mentaal geraakt door corona

Corona

Vervolgonderzoek naar gevolgen coronacrisis voor inwoners van Groningen en Drenthe

Dit voorjaar deden Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe onderzoek naar de gevolgen van de coronacrisis voor inwoners in de provincies Groningen en Drenthe. Omdat het coronavirus ook de komende periode nog een grote invloed zal hebben op het dagelijks leven, krijgt dit onderzoek een vervolg. In november 2020 wordt een tweede vragenlij

Corona

Psychische gezondheid verslechterd door coronacrisis

Vóór de start van de coronacrisis was er al een verslechtering te zien in het psychisch welbevinden van vrijwel alle bevolkingsgroepen (met uitzondering van ouderen). Sommige groepen zijn nu nogmaals aangetast in hun psychische gezondheid door (de gevolgen van) de coronacrisis. Kwetsbare groepen die naar voren zijn gekomen uit zowel het onderzoek

Corona

Problemen met digitale communicatie vooral in leeftijdsgroep 35 tot 49 jaar

Door de coronamaatregelen zijn mensen meer aangewezen op digitale middelen. Dit brengt zowel voor- als nadelen met zich mee. Uit een uitvraag onder leden van het Groninger Panel blijkt dat de meeste mensen geen problemen hebben met het gebruik van telefoon en internet. Echter, een deel van de bevolking heeft wel problemen met het toenemende gebruik

Publicaties

Corona

Bijna niets meer vanzelfsprekend; gevolgen coronacrisis voor het leven in provincie Groningen

Simone Barends

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Imke Oosting

Onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Jessy Snip

Onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn