Ervaren leefbaarheid

Ervaren leefbaarheid in Groningen

Leefbaarheid gaat over alles wat te maken heeft met aangenaam wonen, werken en leven van inwoners in de eigen omgeving. Een manier om te meten hoe mensen de leefbaarheid ervaren, is door rechtstreeks te vragen hoe tevreden ze zijn over het leven in Groningen. Elke twee jaar vragen we de leden van het Groninger Panel naar de waardering van de leefbaarheid in hun dorp op wijk.

Op deze pagina presenteren we hoe Groningers de leefbaarheid in hun dorp of wijk waarderen.

Leefbaarheid in de buurt stabiel

Groningers zijn zeer tevreden over de leefbaarheid in hun dorp of wijk. In termen van een rapportcijfer geven Groningers de leefbaarheid van hun woonbuurt in 2020 gemiddeld een 7,7. Dit cijfer is al jaren stabiel. Ook in de twee andere Noordelijke provincies waarderen de inwoners de leefbaarheid in hun dorp of wijk vergelijkbaar. Lees hier de factsheet ‘Leefbaarheid in Groningen, Friesland en Drenthe, 2021’.

Jongvolwassenen geven gemiddeld het laagste cijfer voor de ervaren leefbaarheid. Hoe ouder de inwoners, hoe hoger het cijfer wordt. Verder zien we dat huurders in vergelijking met woningeigenaren minder tevreden zijn. Ook inwoners met woningschade als gevolg van de gaswinning waarderen het leven in hun woonplaats iets lager dan gemiddeld.

De leefbaarheid wordt anders beoordeeld in verschillende regio’s. De gemeenten Westerkwartier en Het Hogeland zien de hoogste gemiddelde rapportcijfers (7,9) en de gemeente Eemsdelta met een 7,3 het laagste. Het hoogste rapportcijfer voor de leefbaarheid wordt gegeven door inwoners van de grote dorpen bij de stad, namelijk een 8. Al dan niet in een aardbevingsgemeente wonen maakt eveneens een duidelijk verschil. We zien dit op gebiedsniveau, maar ook individueel op basis van schademeldingen. In lijn met eerdere resultaten zien we dat Groningers met meervoudige schade lagere tevredenheid rapporteren. In krimpgemeenten wordt de leefbaarheid lager gewaardeerd en Groningers die geboren en getogen zijn in de provincie geven eveneens gemiddeld een lager cijfer dan mensen die tussendoor elders hebben gewoond of überhaupt van buiten de provincie komen.

Meerderheid ervaart gelijk blijven leefbaarheid

De meeste Groningers vinden in 2020 dat de leefbaarheid in hun dorp of wijk gelijk is gebleven in de afgelopen 12 maanden (65%). Een kleine groep heeft juist een vooruitgang van de leefbaarheid ervaren (8%). Groningers zien vooral een verbetering in het onderhoud van de publieke ruimte, zoals onderhoud van wegen, groen en straatverlichting. Verder zorgt corona voor meer saamhorigheid en een herwaardering van de rust en ruimte. Ook de geringe leegstand van woningen wordt als positief benoemd.

Ondanks dat de ervaren leefbaarheid in het algemeen stabiel is, geeft een kwart van de Groningers (27%) aan dat de leefbaarheid in het afgelopen jaar achteruit is gegaan. Dit is hoger dan in de aangrenzende provincies Drenthe (20%) en Friesland (17%). Dit verschil heeft onder meer te maken met de schade aan woningen als gevolg van bodembeweging door gaswinning. Groningers met zware aardbevingsschade ervaren vaker een achteruitgang in leefbaarheid (34%) dan mensen met lichte schade (27%) of zonder schade (22%).

De leefbaarheid staat onder druk door gebrekkig onderhoud van de publieke ruimte (groen, wegen en fietspaden), het wegtrekken van voorzieningen, de sloop van woningen als gevolg van de aardbevingsproblematiek en door de komst van windmolens. Verder noemen veel Groningers de (sociale) gevolgen van corona (minder sociaal contact en activiteiten) als reden voor de achteruitgang van de leefbaarheid in de buurt.

Afname ervaren leefbaarheid verhoogd kans op verhuiswens

Uit eerder onderzoek onder het Groninger Panel (2018) komt naar voren dat vrij veel Groningers binnen 2 jaar (misschien) willen verhuizen (41%). Persoonlijke omstandigheden en onvrede met de huidige woning zijn de belangrijke verhuisredenen.

Het klinkt aannemelijk dat mensen ook willen verhuizen als de leefbaarheid in het gebied waar ze wonen achteruit gaat. Onderzoek van Sociaal Planbureau laat zien dat een afname van de ervaren leefbaarheid inderdaad zorgt voor een grotere verhuiswens. Het hebben van een sterkere verhuiswens is al aan de orde als de leefbaarheid slechts een korte periode als ondergemiddeld wordt ervaren, maar het effect wordt sterker naar mate de tijd vordert.

Mensen waarbij de waardering van de leefbaarheid tussen 2016 en 2018 onder het gemiddelde is gezakt, hebben een grotere kans te willen verhuizen dan mensen met en langdurig hoog ervaren leefbaarheid. Mensen willen nog vaker verhuizen als de leefbaarheid al langere tijd lager dan gemiddeld wordt gewaardeerd. Door het op peil houden of verbeteren van de leefbaarheid in ene gebied kan het vertrek van inwoners mogelijk worden voorkomen.

overzicht Ontwikkeling van de ervaren leefbaarheid tussen 2016 en 2018.

Binding met Groningen

Groningers voelen zich sterk verbonden met de eigen provincie. Een ruime meerderheid van de Groningers (85%) zegt Groningen als thuis te ervaren. Zeventig procent is ook daadwerkelijk trots op de provincie. In 2015, toen dezelfde stellingen aan het Groninger panel zijn voorgelegd, zagen we dezelfde sterke verbondenheid met de provincie. Landelijk onderzoek naar regio- en provinciegevoel onderbouwd dit beeld, Groningers zijn, samen met Friezen, Zeeuwen en Drenten, het meest trots op hun provincie (I&O Research, 2019). Op de stelling ’het maakt me niet uit of ik in Groningen woon of elders’ antwoordt een ruime meerderheid (61%) ontkennend.

Maken Groningers zich zorgen over de toekomst van hun dorp of wijk?

Door allerlei ontwikkelingen staat de leefbaarheid in de provincie Groningen onder druk. Welke invloed heeft dit op de toekomstperceptie van inwoners? In 2020 ziet 23% van de Groningers de toekomst zonnig in, met daarnaast een groot aandeel dat de toekomst ‘neutraal’ ziet (64%). Het zijn vooral de prettige woonomgeving, de goede sfeer en betrokkenheid van buurtbewoners, en de nieuwbouw van woningen die maken dat de panelleden de toekomst positief zien. De sterke daling van het aandeel Groningers dat de toekomst zonnig tegemoet ziet, is waarschijnlijk gekleurd door de coronapandemie.

Een op de acht Groningers maakt zicht zorgen over de toekomst in hun dorp of wijk. Dit aandeel is de afgelopen jaren redelijk stabiel. De voornaamste zorgen hebben betrekking op de beschikbaarheid van woningen voor starters en senioren en de teruggang van voorzieningen in de dorpen en wijken. Daarnaast worden bezuinigingen bij de gemeente en achteruitgang van het landschap genoemd als zorgelijke ontwikkeling. Ook speelt de herindeling van gemeenten een rol, waarbij sommige inwoners bang zijn dat er minder aandacht besteed wordt aan de kleinere dorpen.

Wat is nodig voor toekomstige leefbaarheid in dorp of wijk?

We hebben Groningers gevraagd wat er nodig is om hun dorp of wijk in de toekomst leefbaar te houden. Vooral het behoud van dagelijkse voorzieningen is voor veel Groningers belangrijk. Daarnaast noemen zij veelvuldig het bieden van voldoende bereikbare werkgelegenheid en geschikte woningen voor jong en oud. Ook noemen Groningers dat gemeenten voldoende aandacht moeten houden voor het onderhoud van openbare ruimte en groenvoorziening. Net als dat de overheid moet inzetten op een goede infrastructuur regionaal, maar ook met de Randstad. Inwoners in het aardbevingsgebied uitten daarnaast de wens dat de schade aan woningen in de nabije toekomst goed afgewikkeld wordt. Veel van de genoemde opgaven voor de toekomst worden opgepakt in de regiodeals en komen terug in beleidsplannen ter bevordering van de leefbaarheid en brede welvaart.

 

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Marja Janssens

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Brede Welvaart

Maatschappelijke opgaven vragen om brede blik op welvaart

Brede Welvaart

Krimp nauwelijks van invloed op toekomstplannen vmbo-jongeren

Brede Welvaart

Monitor Brede Welvaart Groningen binnenkort van start

In onze alledaagse werkelijkheid staat welvaart voor veel méér dan alleen ons inkomen of het bruto binnenlands product. We kijken daarom tegenwoordig ook veel breder, namelijk naar de Brede Welvaart. Het is een nieuwe manier van kijken naar de samenleving. Integraal, met oog voor alles wat voor onze inwoners van waarde is: hoe schoon de lucht is

Brede Welvaart

Sociaal Planbureau Groningen brengt maatschappelijke waarde in beeld

Steeds meer maatschappelijke organisaties krijgen te maken met de vraag wat hun maatschappelijke waarde en impact is. Ze moeten laten zien welke impact hun activiteiten of interventies uiteindelijk hebben op inwoners en in de maatschappij. En soms moeten ze dit uitdrukken in geld. Gemeenten en andere financiers vragen daarom. Het draait niet alleen

Brede Welvaart

Meeste jongvolwassenen willen in Noorden blijven wonen

Jongvolwassenen in Groningen, Drenthe en Fryslân willen relatief vaak verhuizen, maar het liefst blijven ze in de regio wonen. Bijna twee derde van de jongvolwassenen (18-34 jaar) geeft aan binnen een straal van 5 kilometer van hun huidige woonplaats te willen blijven. Dit blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van het Sociaal Planbureau Groningen,

Publicaties

Brede Welvaart

Rapport over de verbondenheid van vmbo-jongeren in Oost-Groningen en Het Hogeland met de regio

Brede Welvaart

Terugblik webinar over woontrends in Noord-Nederland

Brede Welvaart

Feitenblad Wonen voor jongvolwassenen in Noord-Nederland