Kenmerken huishoudens met (langdurig) laag inkomen

Kenmerken huishoudens met (langdurig) laag inkomen

Iedereen kan in armoede terecht komen. Toch zijn er bepaalde huishoudenstypes die een hoger risico op armoede hebben, deze groepen leven gemiddeld genomen vaker onder de lage inkomensgrens. Inzicht in de kenmerken van deze huishoudens, kan bijdragen aan het inrichten van armoedebeleid. Het CBS maakt een uitsplitsing naar de samenstelling van het huishouden, de leeftijd van de kostwinner, de herkomst van de kostwinner en het type inkomen.

 

Alleenstaanden en eenoudergezinnen hebben een hoger risico op armoede

Alleenstaanden en eenoudergezinnen met minderjarige kinderen hebben het hoogste risico op armoede (SCP 2018). Zo heeft in de provincie Groningen 17,9% van de eenpersoonshuishoudens in 2019 een laag inkomen en 9,8% heeft dat langdurig. In Nederland als geheel liggen die percentages lager, respectievelijk 13,6% en 7%.

Een gelijk beeld zien we voor de eenoudergezinnen. In de provincie Groningen leeft in 2019 15,8% van de eenoudergezinnen in armoede; in Nederland als geheel is dat 13,3%. Bij een vergelijking tussen de Groninger gemeenten valt het hoge aandeel eenoudergezinnen met een laag inkomen op in Delfzijl, 20,3% van de eenoudergezinnen had in 2019 een laag inkomen, 6,5% had dit langdurig. 7,8% van de eenoudergezinnen in Appingedam leefde in 2019 langdurig van een laag inkomen, in vergelijking met de andere gemeenten is dit een relatief hoog aandeel.

Gepensioneerden minst getroffen door armoede

In de provincie Groningen leeft in 2019 bijna een kwart (23,5%) van de jonge huishoudens (waarbij de hoofdkostwinner <25 jaar is) onder de lage inkomensgrens, 2,7% doet dat langdurig. Dit komt veelal door de overgang van studeren naar werken. Zodra de hoofdkostwinner ouder wordt, neemt het risico op kortdurende armoede af.

Het aandeel huishoudens dat langdurig moet rondkomen van een laag inkomen neemt juist toe naarmate de kostwinner ouder wordt. Deze stijging komt doordat met het toenemen van de leeftijd, de kans om afhankelijk te worden van een uitkering ook toeneemt. Dit duurt tot de pensioengerechtigde leeftijd. Na de pensioengerechtigde leeftijd neemt het aandeel huishoudens met een (langdurig) laag inkomen in de provincie sterk af. Zo heeft in 2019 2,9% van de 65-plussers in de provincie Groningen een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Dit percentage is laag doordat het (volledige) AOW-pensioen boven de lage-inkomensgrens uitkomt. Bovendien hebben de meeste ouderen naast hun AOW nog aanvullend pensioen en inkomsten uit vermogen. De 65-plussers lopen van alle leeftijdsgroepen dan ook het minst risico op (langdurige) armoede (CBS, 2018).

Gezinnen van niet-westerse afkomst hebben vaker lagere inkomens

Gezinnen met een niet-westerse hoofdkostwinner, hebben naar verhouding vaker een lager inkomen en leven daardoor vaker onder de lage inkomensgrens. In de provincie Groningen heeft in 2019 meer dan een derde (34,9%) van alle niet-westerse gezinnen een laag inkomen en 19,4% een langdurig laag inkomen. In Nederland als geheel zien we lagere percentages: van alle niet-westerse huishoudens heeft iets minder dan een kwart (23,4%) een laag inkomen en 12,2% een langdurig laag inkomen.

Per gemeente zien we flinke verschillen. Zo leeft in 2019 bijna de helft van de niet-westerse huishoudens in drie Groninger gemeenten voor tenminste 1 jaar van een laag inkomen, dit zijn: Pekela (47,7%), het Hogeland (45%) en Stadskanaal (45%). Ter vergelijking, in Veendam (27,6%) en Midden-Groningen (28,1%) is dit aanzienlijk lager.

Het is echter ook goed om te benoemen dat, ondanks dat meer dan een derde van de niet-westerse huishoudens in de provincie Groningen in armoede leeft, deze huishoudens 20,5% van alle arme huishoudens omvatten. 70% van de huishoudens met een laag inkomen in Groningen heeft een Nederlandse achtergrond. Het gaat dan om 5.400 niet-westerse huishoudens en 18.400 huishoudens met een hoofdkostwinner van Nederlandse achtergrond.

Het type inkomen heeft tevens invloed op de kans op armoede

Het CBS onderscheidt drie verschillende typen inkomens:

  • inkomen als werknemer in loondienst;
  • uit een eigen onderneming;
  • of uit overdrachtsinkomen.

De laatste groep wordt gevormd uit huishoudens waarvoor een uitkering of pensioen de voornaamste inkomensbron is. De huishoudens met een overdrachtsinkomen leven relatief het vaakst in armoede. In 2019 heeft in de gehele provincie Groningen 19,4% van deze huishoudens een laag inkomen. 10,4% van de huishoudens met een overdrachtsinkomen heeft dat langdurig. Ter vergelijking, 2,8% van de huishouden met een inkomen uit loondienst en 10,9% van de huishoudens met een eigen onderneming leefden in 2019 tenminste 1 jaar onder de lage-inkomensgrens.

In de verdeling naar inkomen zien we per gemeente verschillen. Vooral de gemeente Groningen springt eruit; 28,1% van de huishoudens met een overdrachtsinkomen leeft onder de lage inkomensgrens. Daarvan heeft 16,9% een langdurig laag inkomen.

Medewerker

Jessy Snip

Onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Jessy Snip

Onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Armoede

Handreiking voor beleid en ondersteuning bij generatiearmoede in nieuw feitenblad

Armoede

Gemeenten spelen belangrijke rol bij ontstaan én oplossen van de armoedeval

Armoede

Dienstverlening voor mensen in armoede en schulden kan effectiever

Heel wat organisaties bieden dienstverlening voor mensen in armoede of schulden. Vaak helpt de dienstverlening haar cliënten vooruit, maar niet zelden brengt ze frustratie of zelfs nieuwe problemen mee. Het onderzoek '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' liet dit begin 2020 al zien op basis van 50 interviews. Uit bijna alle reacties op he

Armoede

Armoedecijfers in beeld per gemeente

“De gevolgen van COVID-19 en de genomen maatregelen zullen vrijwel zeker ook terug te zien zijn in de armoedecijfers. De eerste cijfers kunnen we naar verwachting in 2021 inzien, de daadwerkelijke impact zal pas later duidelijk worden.” In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noor

Armoede

Nieuw feitenblad over doorbreken generatie-armoede

“Om generatie-armoede te doorbreken moet van jongs af aan extra worden geïnvesteerd in de kinderen.” Generatie-armoede is een taai vraagstuk. Nieuwe generaties uit arme families hebben een grotere kans om ook arm te worden. De RUG, Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe brachten de mechanismen hierachter in beeld.

Publicaties

Armoede

Feitenblad Diversiteit in generatiearmoede

Armoede

Webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terugkijken

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Het Hogeland 2020