Kenmerken huishoudens met (langdurig) laag inkomen

Kenmerken huishoudens met (langdurig) laag inkomen

Leven in armoede kan iedereen overkomen. Toch zijn er groepen huishoudens die een hoger risico op armoede hebben omdat ze vaker onder de lage inkomensgrens leven. Inzicht in de kenmerken van deze huishoudens, kan bijdragen aan het inrichten van armoedebeleid. Het CBS maakt een uitsplitsing naar de samenstelling van het huishouden, de leeftijd van de kostwinner, en de herkomst.

 

Alleenstaanden en eenoudergezinnen hebben een hoger risico op armoede

Alleenstaanden en eenoudergezinnen met minderjarige kinderen hebben het hoogste risico op armoede. Zo heeft in de provincie Groningen 18,3% van de eenpersoonshuishoudens in 2018 een laag inkomen en 9,6% heeft dat langdurig. In Nederland als geheel liggen die percentages lager, respectievelijk 14,1% en 6,9%.

Een gelijk beeld zien we voor de eenoudergezinnen. In de provincie Groningen leeft in 2018 19,9% van de eenoudergezinnen in armoede; in Nederland als geheel is dat 14,7%. Bij een vergelijking tussen de Groninger gemeenten valt het hoge aandeel eenoudergezinnen met een laag inkomen op in Delfzijl, 23,5% van de eenoudergezinnen had in 2018 een laag inkomen, 8,7% had dit langdurig. 9,1% van de eenoudergezinnen in Appingedam leefde in 2018 langdurig van een laag inkomen, in vergelijking met de andere gemeenten is dit een relatief hoog aandeel.

Gepensioneerden minst getroffen door armoede

In de provincie Groningen leeft in 2018 bijna een kwart (24,5%) van de jonge huishoudens (<25 jaar) onder de lage inkomensgrens, 3% doet dat langdurig. Dit komt veelal door de overgang van studeren naar werken. Zodra de hoofdkostwinner ouder wordt, neemt het risico op kortdurende armoede af.

Het aandeel huishoudens dat langdurig moet rondkomen van een laag inkomen neemt juist toe naarmate de kostwinner ouder wordt. Deze stijging komt doordat met het toenemen van de leeftijd, de kans om afhankelijk te worden van een uitkering ook toeneemt. Dit duurt tot de pensioengerechtigde leeftijd. Na de pensioengerechtigde leeftijd neemt het aandeel huishoudens met een (langdurig) laag inkomen in de provincie sterk af. Zo heeft in 2018 2,5% van de 65-plussers in de provincie Groningen een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Dit percentage is laag doordat het (volledige) AOW-pensioen boven de lage-inkomensgrens uitkomt. Bovendien hebben de meeste ouderen naast hun AOW nog aanvullend pensioen en inkomsten uit vermogen. De 65-plussers lopen van alle leeftijdsgroepen dan ook het minst risico op (langdurige) armoede (CBS, 2018).

Gezinnen van niet-westerse afkomst hebben vaker lagere inkomens

Gezinnen met een niet-westerse hoofdkostwinner, hebben naar verhouding vaker een lager inkomen en leven daardoor vaker onder de lage inkomensgrens. In de provincie Groningen heeft in 2018 meer dan een derde (36,6%) van alle niet-westerse gezinnen een laag inkomen en 19,7% een langdurig laag inkomen. In Nederland als geheel zien we lagere percentages: van alle niet-westerse huishoudens heeft iets minder dan een kwart (24,6%) een laag inkomen en 12,3% een langdurig laag inkomen.

Per gemeente zien we flinke verschillen. Zo leven in 2018 (ongeveer) de helft van de niet-westerse huishoudens in vier Groninger gemeenten voor tenminste 1 jaar van een laag inkomen, dit zijn: Pekela (50%), het Hogeland (48,8%), Westerwolde (48,1%) en Oldambt (46,9%).

Het is echter goed om te benoemen dat, ondanks dat meer dan een derde van de niet-westerse huishoudens in de provincie Groningen in armoede leeft, deze huishoudens 20,2% van alle arme huishoudens omvatten. 70% van de huishoudens met een laag inkomen in Groningen heeft een Nederlandse achtergrond. Het gaat dan om 5.400 niet-westerse huishoudens en 18.700 huishoudens met een hoofdkostwinner van Nederlandse achtergrond.

Het type inkomen heeft tevens invloed op de kans op armoede

Het CBS onderscheidt drie verschillende typen inkomens:

  • inkomen als werknemer in loondienst;
  • uit een eigen onderneming;
  • of uit overdrachtsinkomen.

De laatste groep wordt gevormd uit huishoudens waarvoor een uitkering of pensioen de voornaamste inkomensbron is. De huishoudens met een overdrachtsinkomen leven relatief het vaakst in armoede. In 2018 heeft in de gehele provincie Groningen bijna 1 op de 5 van deze huishoudens een laag inkomen. Daarvan heeft 10,2% dat langdurig. Ter vergelijking, 2,7% van de huishouden met een inkomen uit loondienst en 11,6% van de huishoudens met een eigen onderneming leefden in 2018 tenminste 1 jaar onder de lage-inkomensgrens.

In de verdeling naar inkomen zien we per gemeente verschillen. Vooral de gemeente Groningen springt eruit; 28,7% van de huishoudens met een overdrachtsinkomen leeft onder de lage inkomensgrens. Daarvan heeft 16,4% een langdurig laag inkomen.

Medewerker

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

Jessy Snip

Onderzoeker

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Armoede

Dienstverlening voor mensen in armoede en schulden kan effectiever

Armoede

Armoedecijfers in beeld per gemeente

Armoede

Nieuw feitenblad over doorbreken generatie-armoede

“Om generatie-armoede te doorbreken moet van jongs af aan extra worden geïnvesteerd in de kinderen.” Generatie-armoede is een taai vraagstuk. Nieuwe generaties uit arme families hebben een grotere kans om ook arm te worden. De RUG, Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe brachten de mechanismen hierachter in beeld.

Armoede

Zes professionals reageren op het onderzoek 50 stemmen van mensen in armoede of schulden

De uitkomsten van het onderzoek 50 stemmen van mensen in armoede of schulden zijn herkenbaar, zowel de positieve als de negatieve punten. Dat blijkt uit gesprekken met zes professionals[1] die werkzaam zijn op het gebied van armoede of schulden. Zij gaven op verzoek van Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe hun reactie gegeven op h

Armoede

Kom ook naar de bijeenkomst (Nog) betere dienstverlening bij armoede en schulden op 26 februari 2020

“Toelichting op onderzoeksresultaten en vertaling naar de praktijk.” Hoe ervaren mensen in armoede of schulden de hulp en ondersteuning die zij ontvangen van instanties? Welke dienstverlening werkt voor hen goed en waar liggen knelpunten? En vooral: Hoe kan het beter? Dit zijn de vragen waar het op deze bijeenkomst om draait.

Publicaties

Armoede

Webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terugkijken

Kijk het online webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terug. Meer informatie Marian Feitsma onderzoeker m.feitsma@trendbureaudrenthe.nl / m.feitsma@sociaalplanbureaugroningen.nl 06 526 893 57 Marcel Endendijk adviseur m.endendijk@trendbureaudrenthe.nl / m.endendijk@sociaalplanbureaugroningen.nl 06 543 238 36

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Het Hogeland 2020

Armoede: Het beeld van de gemeente Het Hogeland Mogelijkheden en keuzes van mensen worden mede bepaald door het inkomen dat zij hebben. Mede daarom is het belangrijk zicht te hebben op armoede in je gemeente. In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens me

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Loppersum 2020

Armoede: Het beeld van de gemeente Loppersum Mogelijkheden en keuzes van mensen worden mede bepaald door het inkomen dat zij hebben. Mede daarom is het belangrijk zicht te hebben op armoede in je gemeente. In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens met e