Ontwikkelingen in (langdurig) laag inkomen

Ontwikkelingen in (langdurig) laag inkomen

Er is sprake van armoede wanneer iemand gedurende langere tijd niet de middelen heeft om te kunnen beschikken over de goederen en voorzieningen die in de samenleving als minimaal noodzakelijk gelden (SCP 2019). Bijvoorbeeld wanneer iemand onvoldoende inkomen heeft voor voeding of een goede woning. Mensen met een laag inkomen lopen een hoog risico op armoede, zeker als de situatie langere tijd voortduurt.

Wat is armoede?

Om te bepalen welke huishoudens arm zijn, hanteert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de lage-inkomensgrens. In 2019 lag deze grens op € 1.090 voor een alleenstaande. Het gaat hier om het bedrag dat een eenpersoonshuishouden te besteden heeft na aftrek van belastingen en premies. Voor een koppel zonder kinderen is dat €1.530 en voor een koppel met twee minderjarige kinderen was dat € 2.080 (CBS 2019). Het CBS maakt onderscheid tussen huishoudens met een laag inkomen (tenminste een jaar) en huishoudens met een langdurig laag inkomen (tenminste vier jaar). Soms worden er ook andere inkomensgrenzen gebruikt om te bepalen welke huishoudens een laag inkomen hebben, zie ook criteria voor armoede.

Studentenhuishoudens en bewoners van instellingen, inrichtingen en tehuizen worden door het CBS buiten beschouwing gelaten. De bedragen worden jaarlijks aangepast aan ontwikkelingen van prijzen. Hierdoor is de lage inkomensgrens goed bruikbaar om vergelijkingen te maken over een langere periode. De meest recente data gaan over 2019.

In Groningen wonen naar verhouding meer mensen met een laag inkomen dan in Nederland

Ongeveer 26.300 huishoudens in de provincie Groningen leefden in 2019 onder de lage inkomensgrens. Dat is 10,2% van het totale aantal huishoudens. In Nederland was dat 7,7%. In 2019 moesten ruim 11.500 huishoudens in de provincie Groningen al tenminste vier jaar op rij rondkomen van een laag inkomen; dat komt neer op 4,8% van alle huishoudens. Het aandeel huishoudens in Nederland dat langdurig in armoede leeft lag lager (3,4%).

In 2014 had nog respectievelijk 3,7% (Groningen) en  2,7% (Nederland) van de huishoudens een langdurig laag inkomen. De toename komt voornamelijk doordat meer huishoudens langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Huishoudens die door toedoen van de economische crisis onder de streep terecht zijn gekomen, hebben zich hieraan niet altijd weten te onttrekken (CBS 2018).

Hoogste risico op armoede in de gemeente Groningen

De gemeente Groningen heeft het hoogste percentage huishoudens met een laag inkomen, namelijk 13,6%. Hiermee heeft de gemeente Groningen, na Rotterdam (14,1%), het hoogste risico op armoede van alle Nederlandse gemeenten. Grote steden trekken vaak arme mensen aan en worden van hen afhankelijk, in steden zijn er namelijk meer laagbetaalde banen, zoals schoonmaker of pizzakoerier, dan in de dorpen. De gemeente Groningen ligt als enige gemeente boven het provinciale gemiddelde.

In de gemeente Groningen vinden we naar verhouding ook de meeste huishoudens die langdurig van een laag inkomen moeten leven (7,2%).

Aandeel huishoudens met langdurig laag inkomen neemt toe

Wanneer we het aandeel huishoudens met een laag inkomen door de tijd bekijken, zien we een wat fluctuerend beeld, maar over het algemeen een stijgende lijn. Van 2011 tot 2013 neemt in alle gemeenten het aantal huishoudens in armoede toe, dit is waarschijnlijk met name te wijden aan de gevolgen van de economische crisis. In 2014 herstelde de economie zich en zien we het aandeel van de huishoudens met een laag inkomen in Nederland afnemen. Dit geldt ook voor de provincie Groningen. Na een kleine toename in 2017, was er in 2018 en 2019 in de meeste gemeenten weer een afvlakking of daling van het aandeel huishoudens met een laag inkomen te zien.

Het aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen is bekend voor de jaren 2014 t/m 2019. In alle Groningse gemeenten neemt het aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen toe in deze periode. Over de hele linie zien we de sterkste stijging in de gemeente Groningen, van 5,5% in 2014 naar 7,2% in 2019.

Opvallend is de toename van het aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen in de gemeente Appingedam, tussen 2017 en 2018 is dit aandeel gestegen van 4% naar 5,1%, waardoor het iets boven het provinciale gemiddelde is komen te liggen. Het aandeel huishoudens dat tenminste een jaar onder de lage inkomensgrens leeft, is in de gemeente Appingedam juist gedaald tussen 2017 en 2019.

Medewerker

Jessy Snip

Onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Erik Meij

onderzoeker

  • Mail

Jessy Snip

Onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Armoede

Handreiking voor beleid en ondersteuning bij generatiearmoede in nieuw feitenblad

Armoede

Gemeenten spelen belangrijke rol bij ontstaan én oplossen van de armoedeval

Armoede

Dienstverlening voor mensen in armoede en schulden kan effectiever

Heel wat organisaties bieden dienstverlening voor mensen in armoede of schulden. Vaak helpt de dienstverlening haar cliënten vooruit, maar niet zelden brengt ze frustratie of zelfs nieuwe problemen mee. Het onderzoek '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' liet dit begin 2020 al zien op basis van 50 interviews. Uit bijna alle reacties op he

Armoede

Armoedecijfers in beeld per gemeente

In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens met een laag inkomen. Mensen met een laag inkomen lopen een hoog risico op armoede, zeker als de situatie langere tijd voortduurt. Daarom is het belangrijk om inzicht te hebben in deze cijfers. Hoeveel procent va

Armoede

Nieuw feitenblad over doorbreken generatie-armoede

Generatie-armoede is een taai vraagstuk. Nieuwe generaties uit arme families hebben een grotere kans om ook arm te worden. De RUG, Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe brachten de mechanismen hierachter in beeld. Ook is onderzocht waaraan interventies moeten voldoen. In samenwerking met de RUG bundelden Sociaal Planbureau Groningen

Publicaties

Armoede

Feitenblad Diversiteit in generatiearmoede

Armoede

Webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terugkijken

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Het Hogeland 2020