Ontwikkelingen in (langdurig) laag inkomen

Ontwikkelingen in (langdurig) laag inkomen

Er is sprake van armoede wanneer iemand gedurende langere tijd niet de middelen heeft om te kunnen beschikken over de goederen en voorzieningen die in de samenleving als minimaal noodzakelijk gelden (SCP 2019). Bijvoorbeeld wanneer iemand onvoldoende inkomen heeft voor voeding of een goede woning. Mensen met een laag inkomen lopen een hoog risico op armoede, zeker als de situatie langere tijd voortduurt.

Wat is armoede?

Om te bepalen welke huishoudens arm zijn, hanteert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de lage-inkomensgrens. In 2018 lag deze grens op € 1.060 voor een alleenstaande. Het gaat hier om het bedrag dat een eenpersoonshuishouden te besteden heeft na aftrek van belastingen en premies. Voor een koppel zonder kinderen is dat €1.460 en voor een koppel met twee minderjarige kinderen was dat € 2.000 (CBS 2019). Het CBS maakt onderscheid tussen huishoudens met een laag inkomen (tenminste een jaar) en huishoudens met een langdurig laag inkomen (tenminste vier jaar). Soms worden er ook andere inkomensgrenzen gebruikt om te bepalen welke huishoudens een laag inkomen hebben, zie ook criteria voor armoede.

Studentenhuishoudens en bewoners van instellingen, inrichtingen en tehuizen worden door het CBS buiten beschouwing gelaten. De bedragen worden jaarlijks aangepast aan ontwikkelingen van prijzen. Hierdoor is de lage inkomensgrens goed bruikbaar om vergelijkingen te maken over een langere periode. De meest recente data zijn uit 2018.

In Groningen wonen naar verhouding meer mensen met een laag inkomen dan in Nederland

Bijna  27.000 huishoudens in de provincie Groningen leefden in 2018 onder de lage inkomensgrens. Dat is 10,4% van het totale aantal huishoudens. In Nederland was dat 7,9%. In 2018 moesten  ruim 11.000 huishoudens in de provincie Groningen al tenminste vier jaar op rij rondkomen van een laag inkomen; dat komt neer op 4,7% van alle huishoudens. Het aandeel huishoudens in Nederland dat langdurig in armoede leeft lag lager (3,3%).

In 2014 had nog respectievelijk 3,7% (Groningen) en  2,7% (Nederland) van de huishoudens een langdurig laag inkomen. De toename komt voornamelijk doordat meer huishoudens langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Huishoudens die door toedoen van de economische crisis onder de streep terecht zijn gekomen, hebben zich hieraan niet altijd weten te onttrekken (CBS 2018).

Hoogste risico op armoede in de gemeente Groningen

De gemeente Groningen heeft het hoogste percentage huishoudens met een laag inkomen, namelijk 14%. Hiermee heeft de gemeente Groningen, na Rotterdam (14,5%), het hoogste risico op armoede van alle Nederlandse gemeenten. Grote steden trekken vaak arme mensen aan en worden van hen afhankelijk, in steden zijn er namelijk meer laagbetaalde banen, zoals schoonmaker of pizzakoerier, dan in de dorpen. De gemeente Groningen ligt als enige gemeente boven het provinciale gemiddelde. In Appingedam en Oldambt wonen naar verhouding tevens veel huishoudens met een laag inkomen, in beide gemeenten leven 9,8% van de huishoudens onder de lage inkomensgrens.

In de gemeente Groningen vinden we naar verhouding ook de meeste huishoudens die langdurig van een laag inkomen moeten leven (7%).

Aandeel huishoudens met langdurig laag inkomen neemt toe

Wanneer we het aandeel huishoudens met een laag inkomen door de tijd bekijken, zien we een wat fluctuerend beeld, maar over het algemeen een stijgende lijn. Van 2011 tot 2013 neemt in alle gemeenten het aantal huishoudens in armoede toe, dit is te wijden aan de gevolgen van de economische crisis. In 2014 herstelde de economie zich en zien we het aandeel van de huishoudens met een laag inkomen in Nederland afnemen, dit geldt ook voor de provincie Groningen. Na een kleine toename in 2017, is in 2018 in de meeste gemeenten weer een afvlakking of daling van het aandeel huishoudens met een laag inkomen te zien. In de gemeenten Westerwolde  en Veendam is daarentegen een relatief sterke toename tussen 2016 en 2018 te zien.

Het aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen is bekend voor de jaren 2014 t/m 2018. In alle Groningse gemeenten neemt het aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen toe. Over de hele linie zien we de sterkste stijging in de gemeente Groningen, van 5,5% in 2014 naar 7,0% in 2018.

Opvallend is de toename van het aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen in de gemeente Appingedam, tussen 2017 en 2018 is dit aandeel gestegen van 4% naar 4,8%, waardoor het iets boven het provinciale gemiddelde is komen te liggen. Het aandeel huishoudens dat tenminste een jaar onder de lage inkomensgrens leeft, is in de gemeente Appingedam juist gedaald tussen 2017 en 2018.

Medewerker

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

Jessy Snip

Onderzoeker

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Armoede

Dienstverlening voor mensen in armoede en schulden kan effectiever

Armoede

Armoedecijfers in beeld per gemeente

Armoede

Nieuw feitenblad over doorbreken generatie-armoede

“Om generatie-armoede te doorbreken moet van jongs af aan extra worden geïnvesteerd in de kinderen.” Generatie-armoede is een taai vraagstuk. Nieuwe generaties uit arme families hebben een grotere kans om ook arm te worden. De RUG, Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe brachten de mechanismen hierachter in beeld.

Armoede

Zes professionals reageren op het onderzoek 50 stemmen van mensen in armoede of schulden

De uitkomsten van het onderzoek 50 stemmen van mensen in armoede of schulden zijn herkenbaar, zowel de positieve als de negatieve punten. Dat blijkt uit gesprekken met zes professionals[1] die werkzaam zijn op het gebied van armoede of schulden. Zij gaven op verzoek van Sociaal Planbureau Groningen en Trendbureau Drenthe hun reactie gegeven op h

Armoede

Kom ook naar de bijeenkomst (Nog) betere dienstverlening bij armoede en schulden op 26 februari 2020

“Toelichting op onderzoeksresultaten en vertaling naar de praktijk.” Hoe ervaren mensen in armoede of schulden de hulp en ondersteuning die zij ontvangen van instanties? Welke dienstverlening werkt voor hen goed en waar liggen knelpunten? En vooral: Hoe kan het beter? Dit zijn de vragen waar het op deze bijeenkomst om draait.

Publicaties

Armoede

Webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terugkijken

Kijk het online webinar '50 stemmen van mensen in armoede of schulden' terug. Meer informatie Marian Feitsma onderzoeker m.feitsma@trendbureaudrenthe.nl / m.feitsma@sociaalplanbureaugroningen.nl 06 526 893 57 Marcel Endendijk adviseur m.endendijk@trendbureaudrenthe.nl / m.endendijk@sociaalplanbureaugroningen.nl 06 543 238 36

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Het Hogeland 2020

Armoede: Het beeld van de gemeente Het Hogeland Mogelijkheden en keuzes van mensen worden mede bepaald door het inkomen dat zij hebben. Mede daarom is het belangrijk zicht te hebben op armoede in je gemeente. In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens me

Armoede

Feitenblad Armoede: het beeld van de gemeente Loppersum 2020

Armoede: Het beeld van de gemeente Loppersum Mogelijkheden en keuzes van mensen worden mede bepaald door het inkomen dat zij hebben. Mede daarom is het belangrijk zicht te hebben op armoede in je gemeente. In Nederland moet bijna één op de tien huishoudens rondkomen van een laag inkomen. In Noord-Nederland zijn er relatief veel huishoudens met e