Arbeid en Vrije tijd

Arbeid en vrije tijd

Het is belangrijk dat er in Groningen voldoende werkgelegenheid is die aansluit bij de mogelijkheden van inwoners. Voor Groningers zelf zorgt het hebben van een baan en zekerheid van inkomen voor een betere brede welvaart. De arbeidsparticipatie en vacaturegraad zijn dan ook belangrijke elementen voor de Groninger brede welvaart. Ook is het van belang dat inwoners tevreden zijn met de afstand die zij voor werk moeten afleggen.

Daarnaast heeft vrije tijd grote invloed op de levenskwaliteit die mensen ervaren. Werk en vrije tijd moeten dan ook in balans zijn.

Arbeidsparticipatie

Groningen doet het minder goed op het gebied van werk, vergeleken met de rest van Nederland. Volgens cijfers van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS bedroeg de bruto-arbeidsparticipatie in 2019 in Groningen 68%. De arbeidsparticipatie geeft het deel van de beroepsbevolking (15 tot 75 jaar) weer dat betaalde arbeid verricht of wil verrichten. Met een 11e plek in het overzicht van alle provincies ligt de arbeidsparticipatie in Groningen beneden het gemiddelde. De arbeidsparticipatie in de provincie groeit wel, maar niet zo snel als in de rest van Nederland. Door een afnemende werkloosheid is de netto-arbeidsparticipatie de afgelopen jaren toegenomen van 63% in 2012 tot 65% in 2019, met een dip in 2014 (61%). Deze toenemende trend van 2015 tot 2019 is zichtbaar in alle Groningse gemeenten, waarbij de gemeente Westerkwartier als enige aanzienlijk boven het provinciale niveau scoort (70% in 2019).

Werkloosheid

Zoals eerder benoemd, is het werkloosheidspercentage in de provincie de afgelopen jaren gedaald, met een kleine toename vanaf 2019 (9,9% in 2014 tot 4,4% in 2020). Wel is dit nog steeds groter dan in de rest van Nederland (3,8% in 2020), al lijkt het verschil wel kleiner te worden. Het verschil in het tweede kwartaal van 2020 is namelijk het kleinste sinds 2011. De werkloosheid is het hoogst in de gemeente Groningen met 5,4% in 2019, het op een na hoogste percentage is van Nederland. Daarna komen Midden-Groningen, Oldambt (beide 4,2%) en Veendam (4,1%). De werkloosheid is het laagst in de gemeente Loppersum (2,9%).

De grote vraag is uiteraard hoe de werkloosheid zich in de komende periode gaat ontwikkelen als gevolg van de corona-crisis. Die cijfers zijn nog niet beschikbaar.

Hoogopgeleide beroepsbevolking

Het aantal hoger opgeleiden in Groningen is in lijn met de landelijke trend de afgelopen jaren licht toegenomen. Met 31% van de beroepsbevolking dat hoger opgeleid is bevindt de provincie zich volgens de Regionale Monitor Brede Welvaart in de middenmoot, iets onder het landelijk gemiddelde (33%). Wel zijn er duidelijke verschillen te zien tussen de gemeenten. De gemeente Groningen heeft – als gevolg van de aanwezige universiteit en hogeschool – volgens de Regionale Monitor Brede Welvaart van het hoogste aantal hoogopgeleiden in de provincie (43%), gevolgd door gemeente Westerkwartier (28%). De gemeenten met het laagste aantal hoger opgeleiden zijn voormalig gemeente Delfzijl en Pekela (17%).

Banen en sectoren

Bijna één op de vijf banen in Groningen is een baan in de zorg. Groningers werken ook veel in de handel (15%), zakelijke dienstverlening (13,1%), en industrie (9,5%). In vergelijking met Nederland is vooral het aandeel banen in de zorg groot en het aantal banen in de handel en zakelijke dienstverlening iets kleiner. Verder is te zien dat er relatief veel banen zijn in het onderwijs (8,9% t.o.v. 6,7%), onder andere een gevolg van de aanwezigheid van de Rijksuniversiteit Groningen.

Vacaturegraad

De vacaturegraad is in Groningen, samen met die in Friesland, de laagste van Nederland met vacatures per 1.000 banen. Landelijk ligt dit op gemiddeld 33 vacatures per 1.000 banen. De vacaturegraad is de afgelopen jaren wel is gestegen, maar minder snel dan landelijk de trend.

Tevredenheid met regionale werkgelegenheid

De tevredenheid met de beschikbaarheid van werk in de regio is in 2020 zeer vergelijkbaar met 2018. Waar in 2018 een duidelijke sprong was met het herstel van werkgelegenheid na de financiële en economische crisis, zien we nu stabiliteit. Gezien het meetmoment midden in de coronacrisis is het opvallend dat er geen achteruitgang is ten opzichte van 2018. De coronacrisis gaat gepaard met een economische crisis. Het verlies van werk en opdrachten, of de angst om deze in de toekomst te verliezen, hebben financiële zorgen en tekorten als gevolg (Sociaal Planbureau Groningen, 2021).

Inwoners van gemeente Westerkwartier zijn het meest positief over de hoeveelheid beschikbaar werk in hun regio, het minst tevreden zijn inwoners in de gemeenten in Oost-Groningen. Het aandeel inwoners dat ontevreden is met de regionale werkgelegenheid is in krimpregio’s (32%) groter dan in andere delen van de provincie (21%). Het aandeel ontevreden Groningers in krimpregio’s neemt de laatste jaren wel af (42% in 2018 naar 32% in 2020). In 2020 waren 50-plussers en laagopgeleiden het meest kritisch over de werkgelegenheid.

Tevredenheid reistijd van en naar werk

De reistijd is van invloed op de werk- en privébalans.

Inwoners van Groningen wonen in kilometers relatief ver van hun werk. Het CBS berekende in 2019 dat Groningers gemiddeld 25,8 kilometer reizen van huis naar het werk (gemiddeld in Nederland 22,2 km) (CBS Statline, 2021). Groningen staat daarmee op de vierde plek van meeste afstand.

Binnen de provincie is in de regio’s Oost-Groningen en Delfzijl het gemiddeld aantal pendelkilometers hoger, met 29,6 en 31,6 kilometer. Het aantal banen ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking is in deze gemeenten laag, zodat er een grote pendelstroom naar onder andere de stad Groningen is. De stad heeft een belangrijke werkgelegenheidsfunctie voor de gehele regio (E&E advies, Sociaal Planbureau Groningen, Aletta Advies, 2021).

Ondanks het gemiddeld hoge aantal pendelkilometers, zijn Groningers relatief tevreden met de reistijd van en naar het werk. Volgens cijfers van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS beoordeeld 85,6% van de werkende Groningers de reistijd met een voldoende (een 7 of hoger).

Uit het Groninger Panel bleek in 2018 een ruime meerderheid (59%) het acceptabel te vinden om 30 tot 60 minuten te reizen voor werk. In 2020 is dit gedaald naar 53%. Het aandeel Groningers dat bereid is om een uur of meer te reizen is daarentegen verdubbeld, van 3% naar 6%.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Heike Delfmann

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Armoede

Groen licht van Toukomst voor Kansen voor Kinderen Groningen

Brede Welvaart

Maatschappelijke opgaven vragen om brede blik op welvaart

Brede Welvaart

Krimp nauwelijks van invloed op toekomstplannen vmbo-jongeren

Bevolkingsprognoses laten zien dat het aantal jongeren in Groningse krimpgebieden de komende jaren sterk afneemt. Dit komt omdat er de afgelopen decennia minder kinderen zijn geboren en specifiek omdat jongeren vertrekken uit krimpgebieden. In deze dynamiek spreekt men vaak over leegloop, leegstand en allerlei andere woorden met een negatieve onder

Overig nieuws

Vacature: Werkervaringsplaats Data en Brede Welvaart 

Ben jij nieuwsgierig, analytisch sterk en een echte doorzetter? Ligt jouw hart bij het werken met data en heb je affiniteit met sociale vraagstukken en in het bijzonder brede welvaart? Ben je net afgestudeerd aan hbo of universiteit? Dan is deze werkervaringsplaats iets voor jou! Wat vragen wij? Wij zoeken voor het komende half jaar (ingang septe

Brede Welvaart

Monitor Brede Welvaart Groningen binnenkort van start

In onze alledaagse werkelijkheid staat welvaart voor veel méér dan alleen ons inkomen of het bruto binnenlands product. We kijken daarom tegenwoordig ook veel breder, namelijk naar de Brede Welvaart. Het is een nieuwe manier van kijken naar de samenleving. Integraal, met oog voor alles wat voor onze inwoners van waarde is: hoe schoon de lucht is

Publicaties

Brede Welvaart

Rapport over de verbondenheid van vmbo-jongeren in Oost-Groningen en Het Hogeland met de regio

Energietransitie

Onderzoeksrapport Verduurzaming van de Groningse woningvoorraad

Jaarverslag 2020; een jaar als geen ander!