Aardbevingen en jeugd

Aardbevingen en Jeugd

In het aardbevingsgebied wonen ongeveer 30.000 kinderen. Een groot deel hiervan komt in aanraking met aardbevingen en/of de versterkingsopgave en alles wat daarbij komt kijken. Opgroeien in een aardbevingsregio heeft een groot impact op de jeugd. Zij willen vaak graag weten hoe het zit met de aardbevingen en versterkingsoperaties en informatie over wat er gaat gebeuren, met hun huis en met hun school. Kinderen en jongeren hebben veel ideeën om hun situatie te verbeteren.

Kinderen over ernstige aardbevingsproblematiek

“Ik wil gewoon dat er geen aardbevingen meer zijn. Dat ons huis veilig is en dat het niet kan instorten en zo” (10 jaar). Eind maart 2019 verscheen een rapport van Gronings Perspectief over de gevolgen van de gaswinning voor kinderen en jongeren. De interviews met 49 kinderen en jongeren laat zien dat ernstige bevingsproblematiek in het Groninger gaswinningsgebied verschillende gevolgen kan hebben voor het welbevinden van kinderen en jongeren. Maar ook dat zij volop ideeën hebben om hun situatie te verbeteren.

Het onderzoek is uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), Jonx en UMCG. Het merendeel van de geïnterviewde kinderen en jongeren woonde in een huis met ernstige schade. Het onderzoek geeft een rijk beeld van wat het voor deze kinderen betekent hier op te groeien. Kinderen hebben brieven geschreven en tekeningen gemaakt. Lees het volledige rapport: Een veilig huis, een veilig thuis? (PDF).

Wat zeggen kinderen?

  • Een deel geeft aan weinig last te hebben van de gaswinningsproblematiek. Ze hebben minder te maken met schade aan hun huis of omgeving en zijn aan de problemen gewend. Ze geven aan dat ze de gaswinningsproblematiek normaal vinden en niet beter weten.
  • Andere kinderen voelen zich juist onveilig. Ze zijn bang dat scheuren groter worden, dat het huis instort of ze vrezen desastreuze gevolgen van aardbevingen waarbij mensen doodgaan. Sommige kinderen hebben last van nachtmerries, zindelijkheidsproblemen, concentratieproblemen, boosheid en psychosomatische klachten, zoals buik- en hoofdpijn. De geïnterviewde kinderen wiens huis gesloopt is, ervaren rouw- en heimweeklachten. Enkelen merken ook dat hun ouders last hebben van de gaswinningsproblematiek: zij zijn verdrietig, hebben stress en minder aandacht voor hun kinderen.
  • Kinderen hebben wantrouwen in de overheid en de NAM. Ze denken dat financiële belangen belangrijker zijn dan de veiligheid van mensen.

 

Angst bij zwijgen

Dr. Elianne Zijlstra, universitair docent en hoofdonderzoeker aan de RUG, over het beeld dat de kinderen schetsen: “Ik had wel verwacht dat sommige kinderen last van de aardbevingen zouden hebben, maar niet dat de gaswinningsproblematiek zo diep ingrijpt in hun levens en dat ze geen vertrouwen hebben in de overheid. Sommige ouders hebben moeite om met hun kinderen te praten over de gaswinning. Ze denken dat door niet te praten over hun zorgen rondom de gaswinningsproblematiek, de kinderen er ook niks van meekrijgen. Maar dat kan juist de angst vergroten, omdat kinderen spanningen voelen. Het is belangrijk om hierover wel te praten met kinderen.”

Waar hebben kinderen behoefte aan?

Uit de interviews met kinderen in 2019 blijkt dat zij behoefte hebben aan:

  • Thuis veilig opgroeien.
  • Dat de gaswinning en de aardbevingen snel stoppen.
  • Er snel, eerlijk en ruimhartig schadeherstel is.
  • Goede informatie over de aardbevingen.
  • Mee kunnen praten over problemen en over oplossingen.

Innovatieve ideeën van kinderen

De afgelopen jaren hebben kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied steeds meer een stem gekregen. Denk bijvoorbeeld aan de JongerenTop waar ideeën, oplossingen en advies van jongeren is opgehaald en is voorgelegd aan bestuurders, dorpen, bedrijven en organisaties. De eerstvolgende JongerenTop vindt plaats in 2021. Tijdens de vorige Top was één van de ideeën om een jongerenlab te starten waar oplossingen worden bedacht voor aardbevingen, om deze tegen te gaan en hiermee om te gaan. Een lab waar echt ideeën getest en gemaakt worden.

Binnen het project Goud Grunn worden leerlingen van het voortgezet onderwijs ieder schooljaar uitgedaagd om mee te denken over de toekomst van hun regio. Ze maken bijvoorbeeld een maquette, tekening of een filmpje. Het afgelopen schooljaar 2018/2019 draaide het vooral om duurzaamheid. De editie van dit schooljaar kreeg een andere invulling in verband met het coronavirus. Toch werd er al flink nagedacht over de toekomst binnen de thema’s: voorzieningen, zorg, duurzaam wonen en bouwen, herbestemming leegstaande bouw en woonomgeving/groen.

Ideeën uit voorgaande edities waren bijvoorbeeld:

– het hulphorloge

– zorg in de toekomst

– het dorp van de toekomst

Gronings Perspectief en Sociaal Planbureau Groningen

Sinds 2016 onderzoekt de RUG onder de naam Gronings Perspectief de veiligheidsbeleving, de gezondheid en het toekomstperspectief van Groningers. Dit gebeurt in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen. Het onderzoek wordt uitgevoerd met vragenlijsten onder panelleden, interviews en groepsgesprekken onder bewoners en professionals in de regio.

Sinds oktober 2018 werkt Sociaal Planbureau Groningen samen met Gronings Perspectief in onderzoek naar de effecten van de aardbevingen op de leefbaarheid in de provincie Groningen. Enkele keren per jaar ontvangen leden van het Groninger Panel vragenlijsten omtrent dit thema.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

Marja Janssens

onderzoeker-adviseur

Hans Elshof

onderzoeker - data-analist

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Aardbevingen

Minder gezondheidsachterstand Groningers met meervoudige bevingsschade

Aardbevingen

Kennisplatform publiceert literatuurstudie: Gaswinning, aardbevingen en de maatschappelijke gevolgen voor de provincie Groningen en haar bewoners

Aardbevingen

Onderzoek van Gronings Perspectief naar psychosociale gevolgen gaswinning in Groningen

“Welke factoren beïnvloeden het verloop in het aantal schademeldingen? En wat zijn redenen voor mensen om schade wel of niet te melden?” Sociaal Planbureau Groningen werkt samen met Gronings Perspectief in onderzoek naar de psychosociale gevolgen van de gaswinning in Groningen. In 2020 ontvangt het Groninger Panel hiervoor twe

Aardbevingen

Consortium gaat het Nationaal Programma Groningen (NPG) structureel monitoren en evalueren

“Wij helpen de regio zo te leren en de effecten van het programma zo groot mogelijk te maken.” E&E advies,  Aletta Advies en Sociaal Planbureau Groningen gaan als consortium het Nationaal Programma Groningen (NPG) structureel monitoren en evalueren. Het NPG heeft voor de komende tien jaar als overkoepelend doel het verbet

Aardbevingen

Versterking komt onvoldoende tegemoet aan verwachtingen bewoners met veel schade

“Al in 2016 wezen we erop dat bewoners met meervoudige schade een risicogroep zijn. Deze groep leeft al jaren in onzekerheid, en we zien dat een deel eraan onderdoor gaat. We vinden het onbegrijpelijk dat er in 2019 nog steeds geen overkoepelend beleid is voor de problemen van deze groep.” Veel bewoners van Noordoost-Groninge

Publicaties

Aardbevingen

Top 5 opgaven in het sociale domein in Groningen

Aardbevingen

Rapport Groninger Panel over nieuw schadeprotocol 2017

Aardbevingen

Rapport Woningmarkt- en leefbaarheidsonderzoek aardbevingsgebied Groningen 2016